A. A. Blok: hayoti va she’rlari
A. A. Blok 1880-yil 28-noyabrda Peterburgda tug‘ilgan. Otasi Varshava universitetida davlat huquqi professori, onasi mashhur botanik, Peterburg universiteti rektori A. N. Beketovning qizi edi. Ota-onasi ajralgach, ona o‘z otasining uyiga qaytgan. Blok uyda yaxshi ta’lim olgan, Peterburg gimnaziyasini tugatgan, bolaligida she’r va tarjimalar bilan qo‘lyozma jurnallar chiqargan. 1898-yilda universitetning huquq fakultetiga kirgan, 1901-yilda tarix-filologiya fakultetiga o‘tgan; teatrga qiziqqan va aktyor bo‘lishni orzu qilgan. 1904-yilda «Стихи о Прекрасной Даме» to‘plami nashr etilgan; «Go‘zal Xonim» timsolining prototipi Lyubov Mendeleyeva bo‘lgan. Keyinchalik «Двенадцать» va «Скифы» poemalarini yozgan. Blok 1921-yil 7-avgustda vafot etgan. Blok ramziylik (simvolizm) shoiri: ramzchilar uchun she’r — sirlarni ochish yo‘li, «shamol» — samoviy nafas, «osmon» — Xudo makoni kabi ramzlar orqali. «Ветер принёс издалёка…» she’rida bahor ishorasi, ochilgan osmon parchasi va «Плакали зимние бури» — «Плакали струны мои» parallelizmi bor.
| tabiat | inson |
|---|---|
| Гаснет закат. | Гаснет надежда. |
| Шумит листва. | Шумит толпа. |
| Тает снег. | Тает обида. |
Tog‘dagi mehmon uyining rus tilidagi broshyurasi ertalabni shunday ta’riflagan edi: «Небо розовеет, а в долине стихает ветер». Rang va tovush so‘zlari o‘quvchiga joyni tasavvur qilishga yordam berdi.
Reklama matnlari yozuvchilari, sayohat muallifleri va fotograflar joy va vaqtni rang va tovush so‘zlari bilan tasvirlaydi.
Bugungi ertalabki osmonni yoki yorug‘likni rus tilida ikki gapda tasvirlang: bitta rang va bitta tovush bilan. Quyoshga to‘g‘ridan-to‘g‘ri qaramang.
«Rasm chizamiz». Qo‘shiq so‘nayotgan oqshomni so‘zlar bilan chizing: ranglar (pushti, qizil, oq), tovushlar va sukunat haqida 4 gap.