ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Ega: harakat subyektini bildirish

Darslar 4 · 1 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
4

§ 4. Harakat subyekti haqida aytish: ega

Darslik: 12–16-betlar
MaqsadEgani («подлежащее») topish, uning qanday so‘z turkumi bilan ifodalanishini aytish; takroriy so‘zlarni sinonim va olmosh bilan almashtirish.
Yangi so‘zlar
ega · подлежащееbosh kelishik · именительный падежgapning bosh bo‘lagi · главный член предложенияsinonim · синоним
Tushuntirish

Harakat egasi haqida gapirilganda ot yoki olmosh bosh kelishikda («именительный падеж») ishlatiladi. Gapda ular ega («подлежащее») vazifasini bajaradi va «кто? что?» savoliga javob beradi. Ega — gapning bosh bo‘lagi; kesim bilan birga u grammatik asosni tashkil qiladi. Ega bitta so‘z bilan ham, so‘z birikmasi bilan ham ifodalanadi: «Много туристов посетило Хиву» gapida ega — «много туристов». Bunday birikmali egani ko‘pincha bitta so‘z bilan almashtirish mumkin: «выросло много деревьев» — «выросли деревья». Matnda bir xil so‘z takrorlanmasligi uchun ega o‘rnida olmosh yoki sinonim ishlatiladi: «Бухара — она — город».

ega ifodasimisol
otТишина окутала дом.
olmoshОни вернулись поздно.
son + otТрое друзей пришли вовремя.
so‘z birikmasiГруппа туристов осмотрела крепость.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gaplashadigan almashinuv maktabiga qisqa xat yozayotgan o‘quvchi ikki gapni shunday tuzdi: «У нас во дворе есть сад. Он совсем маленький». «Сад»ni takrorlamay, «он» bilan almashtirdi. Matn silliq chiqdi.

Kim ishlatadi

Tahrirchilar, tarjimonlar va gid kitobi mualliflari bir so‘zni takrorlamay, ega vazifasidagi olmosh va sinonimlardan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Xonangizdagi bitta buyum haqida uch gap yozing: birinchisida buyum nomi ega bo‘lsin, qolgan ikkitasida «он», «она» yoki «оно» ishlating. Takrorlanmasin.

Namunalar
Старыйопределение садовникподлежащее поливаетсказуемое розыдополнение .
Mini-matn: «Бухара — древний город. Она славится минаретами и медресе. Туристы приезжают сюда со всего мира. Город привлекает гостей своей историей». Egalar: «Бухара, она, туристы, город» — «она» olmosh, «город» sinonim vazifasida.
Ega birikma bilan: «Несколько учеников опоздали на урок». Ega — «несколько учеников», kesim — «опоздали»; «ученики опоздали» deb ham aytish mumkin.
Sinfda faoliyat

«Kim yoki nima?» Doskaga gap yoziladi; o‘quvchilar egani topib, «кто?» yoki «что?» savolini aytadi va ega qaysi so‘z turkumi ekanini nomlaydi.

Mashq
1
Egani toping: «Осенью опадают листья».
2
Takrorni olmosh yoki sinonim bilan tuzating: «Ташкент — столица. Ташкент — большой город. Ташкент стоит на реке».
3
Mos egani qo‘ying: «… любит читать фантастику» («брат / в саду / читая»).
4
Nega «В парке гуляют дети» gapida «в парке» ega emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliB quticha nega o‘tkazib yubordi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →