ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Dialog va to‘liqsiz gaplar. Nutq odobi

Darslar 16 · 1 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
16

§ 16. Dialog olib borish. To‘liqsiz gaplar

Darslik: 56–60-betlar
MaqsadTo‘liq va to‘liqsiz gaplarni farqlash; dialogda to‘liqsiz gaplarni ishlatish; telefon va nutq odobi qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
dialog · диалогmonolog · монологto‘liqsiz gap · неполное предложениеnutq odobi · речевой этикет
Tushuntirish

Dialog — ikki yoki undan ortiq kishining suhbati, monolog — bir kishining nutqi. Dialogda javoblar ko‘pincha to‘liqsiz gap («неполное предложение») bo‘ladi: unda biror bo‘lak tushirilgan, lekin uni oldingi gapdan yoki vaziyatdan tiklash mumkin. To‘liq gapda barcha kerakli bo‘laklar bor. Masalan: «— Куда ты идёшь? — В библиотеку». Javob to‘liqsiz, lekin tushunarli. Nutq odobi («речевой этикет») — suhbatni madaniyatli olib borish formulalari: salomlashish, rahmat, uzr, xayrlashish. Telefonda salomlashing va o‘zingizni tanishtiring, qisqa va muloyim gapiring, juda erta yoki kech qo‘ng‘iroq qilmang, noto‘g‘ri raqam bo‘lsa uzr so‘rang, oxirida xayrlashing. Jamoat joyida mobil telefonda ovozni pasaytiring, suratga olishdan oldin ruxsat so‘rang.

to‘liqsizto‘liq
— Чей это рюкзак? — Мой.— Чей это рюкзак? — Это мой рюкзак.
— Что ты купил? — Хлеб и молоко.— Что ты купил? — Я купил хлеб и молоко.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sport zalidagi axborot stolida tezkor suhbat bo‘ldi: «— Вам помочь? — Да, мне нужен гардероб. — Прямо и налево». Qisqa javoblar gapning bir qismini tushirib qoldirdi, lekin hammasi tushunarli bo‘ldi. Mehmon «Спасибо» deb ketdi.

Kim ishlatadi

Axborot stoli xodimlari, ko‘ngillilar va haydovchilar qisqa, xushmuomala gaplar bilan tez yordam beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Do‘stingiz bilan mashq qiling: yordam so‘rang va rahmat ayting: «Подскажите, пожалуйста, …» — «Спасибо, вы очень помогли.» — «Пожалуйста.» Rollarni almashtiring.

Namunalar
Qisqa dialog: «— Куда ты идёшь? — В библиотеку. — Зачем? — За новой книгой. — Когда вернёшься? — К обеду». To‘liq shakli: «Я иду в библиотеку за новой книгой и вернусь к обеду».
Telefon: «— Алло, здравствуйте! Это Мадина, одноклассница Камилы. Можно её к телефону? — Здравствуй, Мадина. Сейчас позову». Salom, tanishtirish va muloyim so‘rov bor.
Sinfda faoliyat

«Telefon suhbati». Juftliklar 5–6 replikali dialog sahnalashtiradi (uy vazifasini so‘rash); sinf odob qoidalari qanchalik bajarilganini baholaydi.

Mashq
1
To‘liqsiz javobni toping: «— Когда начнётся концерт? — В шесть» yoki «— Концерт начнётся в шесть»?
2
Javobni to‘liq gapga aylantiring: «— Какой у тебя любимый предмет? — Литература».
3
Telefon etiketi bo‘yicha xatoni toping: «— Алло! Кто это? Позови Азиза!»
4
Nega dialogda to‘liqsiz gaplar tabiiy?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlash signalizatsiyasi: 3 volt, to‘rt elementHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →