ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash: to‘liqsiz va uyushiq bo‘lakli gaplar

Darslar 23 · 1 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
23

§ 23. Takrorlash: to‘liqsiz gaplar. Uyushiq bo‘lakli gaplar

Darslik: 78–80-betlar
MaqsadTo‘liqsiz gaplar va uyushiq bo‘lakli gaplarni takrorlash: tushirilgan bo‘lakni tiklash, uyushiq bo‘laklarni topish va tinish belgilarini qo‘yish.
Yangi so‘zlar
to‘liqsiz gap · неполное предложениеuyushiq bo‘laklar · однородные членыumumlashtiruvchi so‘z · обобщающее словоsanash · перечисление
Tushuntirish

To‘liqsiz gap («неполное предложение») — biror bo‘lagi tushirilgan gap; u asosan dialogda uchraydi, tushirilgan bo‘lak oldingi gapdan yoki vaziyatdan tiklanadi: «— Какого поэта ты любишь больше всех? — Навои». To‘liq javob: «Больше всех я люблю Навои». Uyushiq bo‘laklar bir savolga javob beradi, bir bo‘lakka tegishli va sanash ohangida aytiladi: «В музее мы увидели картины, ковры и керамику» — uyushiq to‘ldiruvchilar. Ular orasida bog‘lovchisiz vergul, «а» va «но» oldidan vergul, yagona «и» oldidan esa vergul qo‘yilmaydi. Umumlashtiruvchi so‘zdan keyin ikki nuqta qo‘yiladi: «В зале были экспонаты: картины, ковры, керамика». Uyushiq bo‘laklarni ham, to‘liqsiz gaplarni ham bir matnda uchratish mumkin.

Мальчикподлежащее нарисовалсказуемое домдополнение , дереводополнение и солнцедополнение .
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab tadbirida kichik so‘rov o‘tkazildi. Rus tilida gaplashadigan mehmon so‘radi: «— Любимое время года? — Осень». Qisqa javob so‘ralgan hamma narsani aytdi. So‘rov tez tugadi.

Kim ishlatadi

So‘rov o‘tkazuvchilar, intervyu oluvchilar va jurnalistlar qisqa savol va to‘liq bo‘lmagan javob bilan tez ma’lumot to‘playdi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikki kishidan qisqa rus savolini so‘rang: «— Любимый цвет?» Javoblarni yozib, ularni to‘liq gaplarga aylantiring.

Namunalar
to‘liqsiz javobtiklangan gap
— Ты любишь чай? — Люблю.Я люблю чай.
— Кого ты видел? — Соседей.Я видел соседей.
Dialog: «— Ты ходил на концерт? — Ходил. — Кто выступал? — Школьный хор. — А оркестр? — Тоже». «Ходил», «Школьный хор», «Тоже» — to‘liqsiz gaplar.
Uyushiq bo‘laklar: «Художник писал пейзажи, портреты и натюрморты» (to‘ldiruvchilar); «Краски были яркие, сочные, тёплые» (kesimning ot qismlari); «В мастерской были инструменты: кисти, палитры, краски».
Sinfda faoliyat

«Bir so‘z bilan». Juftlikda o‘quvchi savol beradi, sherik to‘liqsiz gap bilan javob beradi; keyin javobni to‘liq gapga aylantiradi.

Mashq
1
To‘liqsiz javobni to‘liqqa aylantiring: «— Куда ты едешь? — В Самарканд».
2
Tinish belgilarini qo‘ying: «В альбоме были открытки марки и фотографии», «Он любит рисовать а не петь».
3
Umumlashtiruvchi so‘zli gap tuzing: «… кисти, краски, бумага».
4
Nega «Дети рисовали и пели» gapida «и» oldidan vergul yo‘q?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlamaydigan zina uchun iliq plastinaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →