§ 2. Biror narsa haqida so‘rash: so‘roq gap
Biror narsa haqida so‘rash uchun so‘roq gap («вопросительное предложение») ishlatiladi; uning oxiriga so‘roq belgisi qo‘yiladi. Savol so‘roq so‘zlari bilan beriladi («кто, что, где, куда, когда, как, почему, сколько, который»), shuningdek «ли», «разве», «неужели» kabi so‘zlar va ohang orqali. «Ли» doim so‘roq qaratilgan so‘zdan keyin turadi: «Читал ли ты эту книгу?». Agar so‘roq so‘zi bo‘lmasa, savolni faqat ohang bildiradi: «Ты придёшь завтра?». Ovoz bilan so‘roq mazmunini tashiyotgan so‘z ajratiladi, shu sababli javob ham o‘zgaradi: «Алишер вернулся из Бухары в пятницу?» gapida «Алишер» ajratilsa, kim ekanligi so‘raladi, «в пятницу» ajratilsa — qachon ekanligi.
| usul | belgi | misol |
|---|---|---|
| faqat ohang | ? | Он дома? |
| so‘roq so‘zi | где, куда | Где мой портфель? |
| ли | so‘rov so‘zdan keyin | Дома ли он? |
| разве | shubha | Разве он дома? |
| неужели | hayrat | Неужели он дома? |
Maktabga rus tilida gaplashadigan o‘quvchilar guruhi keldi va so‘radi: «Где находится актовый зал?» va «Сколько человек будет выступать?» O‘quvchi savollarni tushundi va aniq javob berdi, mehmonlar kerakli joyga o‘z vaqtida yetib bordi.
Tadbir xodimlari, gidlar va qabulxona xodimlari mehmonlar savolini tushunib, aniq javob beradi.
Maktabingizga kelgan mehmon uchun ikki rus savolini yozing, masalan «Где находится библиотека?» va «Где можно оставить куртку?» Javoblarini ham o‘ylab yozing.
«Intervyu». Juftlikda o‘quvchilar bir-biridan sinfdosh haqida 5 ta savol so‘raydi: yoshi, o‘qishi, sevimli fani. Har bir savolda qaysi so‘z so‘roqni bildirishini ayting.