N. A. Nekrasov: hayoti. «Школьник» she’ri
N. A. Nekrasov 1821-yil 10-dekabrda Ukrainaning Nemirov shahrida tug‘ilgan, yoshligi otasining Yaroslavl yaqinidagi Greshnevo qishlog‘idagi mulkida o‘tgan. Otasi o‘g‘lini ofitser bo‘lishini, onasi esa gimnaziyadan so‘ng universitetga kirishini istagan. 1832–1837-yillarda Yaroslavl gimnaziyasida o‘qigan. O‘n olti yoshida otasining irodasiga qarshi Peterburgga ketib, moddiy yordamsiz qolgan, universitetga kirish fikridan voz kechgan; dars bergan, maqola va she’rlar yozgan. 1840-yilda birinchi to‘plami «Мечты и звуки» chiqqan, lekin muvaffaqiyat qozonmagan. Haqiqiy shuhrat 1856-yildagi to‘plamdan keyin kelgan. Nekrasov «Современник» (1847-yildan) va «Отечественные записки» (1868-yildan) jurnallari muharriri bo‘lgan. Asosiy mavzusi — xalq hayoti: u xalq haqida va xalq uchun yozgan. 1878-yilda Peterburgda vafot etgan. «Школьник» she’ri uning 1856-yilgi to‘plamidagi xalq haqidagi birinchi bo‘limni yakunlaydi.
Maktab she’riyat kechasida o‘quvchi rus tilidagi she’rni ovoz chiqarib o‘qidi: vergulda to‘xtadi, undov belgisida ovozini ko‘tardi. Mehmonlar so‘zlarni to‘liq tushunmasa ham, his-tuyg‘uni sezdi.
Aktyorlar, radio boshlovchilari va o‘qituvchilar matnni ma’no va his-tuyg‘uga mos ohang bilan o‘qiydi.
Rus tilidagi uch-to‘rt qatorni (yozuv, qadoq yozuvi yoki kitobdan) uch marta o‘qing: sekin, to‘g‘ri urg‘u bilan va tinish belgilariga amal qilib. Qaysi o‘qish yaxshi chiqdi?
«Yo‘lda suhbat». Ikki o‘quvchi yo‘lovchi va bola rolida to‘rt-besh gaplik suhbatni o‘qiydi: yo‘lovchi dalda beradi, bola o‘qishga borish sababini aytadi.