ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Tarz holi va daraja-miqdor holi

Darslar 10–11 · 2 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
10

§ 10. Harakat usulini ko‘rsatish: tarz holi

Darslik: 38–41-betlar
MaqsadTarz holini («обстоятельство образа действия») topish; sifatdan tarz ravishini yasash; ibora (frazeologizm) ma’nosini bilish.
Yangi so‘zlar
tarz holi · обстоятельство образа действияusul ravishi · наречие образа действияibora · фразеологизмtez · быстро
Tushuntirish

Tarz holi harakat qanday bajarilishini ko‘rsatadi va «как? каким образом?» savollariga javob beradi. U asosan tarz ravishlari bilan ifodalanadi: «быстро, ловко, внимательно, красиво, метко». Ravishlarning ko‘pi sifatdan «-о» qo‘shib yasaladi: «тихий — тихо, нежный — нежно, смелый — смело». Shu sababli bunday ravish sifatning qisqa o‘rta jins shakliga o‘xshaydi, lekin u fe’lni izohlaydi, otni emas: «пел громко» (qanday kuyladi?) va «громкая песня» (qanday qo‘shiq?). Ayrim iboralar ham usulni bildiradi: «на скорую руку» — tez va chala, «засучив рукава» — jon-jahdi bilan, «как снег на голову» — kutilmaganda, «так себе» — o‘rtamiyona, yomonroq.

«смелый ученик» — aniqlovchi; «смело отвечать» — hol
sifatravish
смелыйсмело
лёгкийлегко
осторожныйосторожно
плохойплохо
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gaplashadigan murabbiy mashq paytida «Дышите ровно и двигайтесь плавно» dedi. Holat so‘zlari mashqni qanday bajarishni aniq ko‘rsatdi, shuning uchun hamma uni xavfsiz va to‘g‘ri bajardi.

Kim ishlatadi

Murabbiylar, raqs o‘qituvchilari va diktorlar harakat qanday bajarilishini ravish bilan aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilida gaplashadigan odamdan nazokat bilan so‘rashni mashq qiling: «Говорите, пожалуйста, медленнее.» Tushunmasangiz yana ikki ravishni ayting: «громче», «чётче».

Namunalar
Ветерподлежащее тихообстоятельство шумелсказуемое в ветвяхобстоятельство .
Oshxonada: «Повар быстро и ловко нарезал овощи. Помощник аккуратно разложил салат. Официант вежливо подал блюдо».
Yasash: «щедрый — щедро», «точный — точно», «дружный — дружно». Ibora: «Мы взялись за ремонт засучив рукава» — biz ta’mirga jon-jahd bilan kirishdik.
Sinfda faoliyat

«Qanday?» O‘qituvchi fe’l aytadi («говорить», «писать»); o‘quvchilar turli tarz ravishlarini topadi va harakatni shu usulda ko‘rsatadi.

Mashq
1
Savol bering: «Ученик отвечал уверенно», «Девочка тихо вошла в класс».
2
Sifatdan ravish yasang: «ясный», «весёлый», «чёткий», «хороший».
3
Iboralarni ma’nosiga mos qo‘ying: «Ребята взялись за уборку …» (jon-jahd bilan), «Гости приехали …» (kutilmaganda).
4
Nega «громко» va «громкий» gapda har xil vazifa bajaradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘simlik datchigiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →