Darslar 10–11 · 2 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
tarz holi · обстоятельство образа действияusul ravishi · наречие образа действияibora · фразеологизмtez · быстро
Tushuntirish
Tarz holi harakat qanday bajarilishini ko‘rsatadi va «как? каким образом?» savollariga javob beradi. U asosan tarz ravishlari bilan ifodalanadi: «быстро, ловко, внимательно, красиво, метко». Ravishlarning ko‘pi sifatdan «-о» qo‘shib yasaladi: «тихий — тихо, нежный — нежно, смелый — смело». Shu sababli bunday ravish sifatning qisqa o‘rta jins shakliga o‘xshaydi, lekin u fe’lni izohlaydi, otni emas: «пел громко» (qanday kuyladi?) va «громкая песня» (qanday qo‘shiq?). Ayrim iboralar ham usulni bildiradi: «на скорую руку» — tez va chala, «засучив рукава» — jon-jahdi bilan, «как снег на голову» — kutilmaganda, «так себе» — o‘rtamiyona, yomonroq.
Namunalar
Oshxonada: «Повар быстро и ловко нарезал овощи. Помощник аккуратно разложил салат. Официант вежливо подал блюдо».
Yasash: «щедрый — щедро», «точный — точно», «дружный — дружно». Ibora: «Мы взялись за ремонт засучив рукава» — biz ta’mirga jon-jahd bilan kirishdik.
Sinfda faoliyat
«Qanday?» O‘qituvchi fe’l aytadi («говорить», «писать»); o‘quvchilar turli tarz ravishlarini topadi va harakatni shu usulda ko‘rsatadi.
Mashq
1
Savol bering: «Ученик отвечал уверенно», «Девочка тихо вошла в класс».