☰ Mundarija · Rus tili

Payt holi: vaqt, boshlanish, tugash, davomiylik

Darslar 9 · 1 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
9

§ 9. Harakat vaqtini, boshlanishi, tugashi va davomiyligini ko‘rsatish: payt holi

Darslik: 34–38-betlar
MaqsadPayt holini («обстоятельство времени») topish: vaqt, boshlanish, tugash va davomiylikni ko‘rsatuvchi savollarni farqlash.
Yangi so‘zlar
payt holi · обстоятельство времениkun tartibi · режим дняdavomiylik · продолжительностьhamisha · всегда
Tushuntirish

Payt holi («обстоятельство времени») harakat qachon bo‘lishini, qachondan boshlanib qachongacha davom etishini va qancha cho‘zilishini bildiradi. U to‘rt guruh savolga javob beradi: vaqt — «когда? в котором часу?», boshlanish — «с каких пор?», tugash — «до каких пор?», davomiylik — «как долго?». Payt holi bilvosita kelishikdagi ot yoki ravish bilan ifodalanadi: «утром, весной, в пять часов, с понедельника, до вечера, весь день, всегда, давно, сегодня». Savol kesimdan beriladi: «Мы встаём (когда?) в шесть часов». Gapda payt holi bir nechta bo‘lishi mumkin va ular har xil savollarga javob beradi: «С понедельника (с каких пор?) до пятницы (до каких пор?) я хожу на курсы».

Namunalar
Kun tartibi: «Я просыпаюсь в семь часов. Уроки идут с восьми до двух. Дома я делаю задания около часа. Ложусь спать рано».
Savollar: «в семь часов» — «когда?»; «с восьми» — «с каких пор?»; «до двух» — «до каких пор?»; «около часа» — «как долго?».
Sinfda faoliyat

«Mening kunim». Har bir o‘quvchi kunining 3 bosqichini payt holi bilan aytadi; sinf qaysi savolga javob berilganini topadi.

Mashq
1
Savollarni toping: «Дождь идёт с утра», «Мы отдыхали две недели», «Урок закончится в два часа».
2
Payt holini qo‘ying: «Мы уехали … (kecha)», «Магазин работает … (soat 9 dan 6 gacha)».
3
Nutq sifatini oshiring: «Мы встаём. Мы идём в школу. Мы возвращаемся домой» — har gapga payt holi qo‘shing.
4
Nega «с понедельника до пятницы» ikki alohida hol hisoblanadi?