Oltingugurtning vodorodli birikmalari
Vodorod sulfid H₂S — qutbli kovalent molekula (H–S–H), Mᵣ = 34. U rangsiz, kam kontsentratsiyada chirigan tuxumni eslatuvchi hidli, juda zaharli gaz; havodan biroz og‘ir (D = 34 : 29 ≈ 1,17). Havodagi miqdori ko‘paysa, hid sezish qobiliyati yo‘qoladi, shuning uchun hidga ishonib bo‘lmaydi, uni hidlash mumkin emas. Suvda eriydi (1 hajm suvda taxminan 2,5 hajm), eritma — kuchsiz sulfid kislota. Uni sulfidlarga kislota ta’sir ettirib olishadi: FeS + 2HCl → FeCl₂ + H₂S↑ (faqat o‘qituvchi, shamollatish shkafida). H₂S yonadi: kislorod yetarli bo‘lsa 2H₂S + 3O₂ → 2SO₂ + 2H₂O, kam bo‘lsa 2H₂S + O₂ → 2S + 2H₂O. Unda S –2 darajada, shuning uchun u kuchli qaytaruvchi: H₂S + Cl₂ → 2HCl + S. Sulfid ioniga reaktiv — qo‘rg‘oshin nitrat: S²⁻ + Pb²⁺ → PbS↓ (qora cho‘kma). H₂S vulqon gazlarida, ba’zi mineral buloqlarda va chirish jarayonlarida paydo bo‘ladi.
«Xavf belgisi»: H₂S uchun xavfsizlik varaqasini tayyorlang: formula, xossa, xavf (zaharli, yonuvchan), birinchi yordam (toza havoga chiqarish, shifokorni chaqirish), qaerda uchraydi. Hech qanday gaz olinmaydi; tajriba faqat shamollatish shkafida mutaxassis tomonidan.