Azot
V guruh bosh guruhchasida azot N, fosfor P, mishyak As, surma Sb va vismut Bi bor; tashqi qavatda 5 ta elektron (ns²np³). Ular elektronlar biriktirib –3 darajasini, elektron berib +5 gacha darajalarni ko‘rsatadi. Azotning ikkinchi qavatida d-orbital yo‘q, shuning uchun uning eng yuqori valentligi IV. Azot molekulasi N₂ da ikki atom uchta umumiy juft bilan bog‘langan (N≡N), bog‘ qutbsiz va juda mustahkam, shu sababli azot oddiy sharoitda inert. Havoda hajm bo‘yicha 78 % (massa bo‘yicha taxminan 75,5 %) azot bor; birikmalarda Chili selitrasi NaNO₃, tuproq nitratlari va oqsillar tarkibida uchraydi. Sanoatda azot suyuq havoni sekin bug‘latib olinadi: azot –196 °C da, kislorod –183 °C da qaynaydi, shuning uchun azot birinchi uchib chiqadi. Rangsiz, hidsiz gaz, suvda deyarli erimaydi. Yuqori haroratda (chaqmoq, elektr yoyi) kislorod bilan NO beradi: N₂ + O₂ ⇌ 2NO – Q; katalizator, bosim va haroratda vodorod bilan ammiak: N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ + Q. Litiy bilan oddiy sharoitda (6Li + N₂ → 2Li₃N), magniy bilan qizdirilganda nitrid beradi: 3Mg + N₂ → Mg₃N₂.
«Havo doirasi»: aylana chizing va uni havo tarkibiga mos bo‘ling: azot 78 %, kislorod 21 %, boshqa gazlar 1 %. 360° dan sektor burchaklarini hisoblang va rangli chizing. Azot haqida 3 ta fakt yozing. Faqat qog‘oz va qalam.