Kislorod guruhchasi elementlari
VI guruh bosh guruhchasida kislorod O, oltingugurt S, selen Se, tellur Te va radioaktiv poloniy Po joylashgan; tashqi qavatida 6 ta elektron bor (ns²np⁴). Ular 2 ta elektron biriktirib –2 oksidlanish darajasini beradi; kislorod boshqa birikmalarda deyarli doim –2 (H₂O₂ da –1, OF₂ da +2). S, Se va Te atomlarida tashqi qavatda bo‘sh orbitallar bor, shuning uchun ular +4 va +6 darajalarini ham ko‘rsatadi (SO₂, SO₃); kislorodda bunday orbital yo‘q. Oltingugurt tabiatda sof holda va birikmalarda uchraydi: pirit FeS₂, rux aldamasi ZnS, qo‘rg‘oshin yaltirog‘i PbS, gips CaSO₄·2H₂O, Glauber tuzi Na₂SO₄·10H₂O. U bir necha allotropik shaklga ega: rombik va monoklinik S₈ hamda plastik Sₙ. Sariq kristall, suvda erimaydi va suv bilan ho‘llanmaydi (shuning uchun flotatsiya bilan ruda boyitiladi), CS₂ da eriydi, taxminan 113 °C da suyuqlanadi. Metallar va vodorod bilan oksidlovchi (Fe + S → FeS, H₂ + S → H₂S), kislorod va ftor bilan qaytaruvchi (S + O₂ → SO₂, S + 3F₂ → SF₆). Oltingugurt kukuni yonuvchan, yonganda zaharli SO₂ hosil bo‘ladi, shuning uchun uni uyda yoqish mumkin emas.
«Oltingugurt oilasi»: katakli qog‘ozda O, S, Se, Te ning qavat sxemasini chizing (2,6; 2,8,6; 2,8,18,6; 2,8,18,18,6). Pastiga oksidlanish darajalari va formulalarni yozing. Hech qanday modda ishlatilmaydi, oltingugurt yoqilmaydi.