Atom elektron qavatlarining tuzilishi
Yadro atrofida elektron aniq trayektoriya bo‘ylab emas, balki juda katta tezlik bilan harakatlanib, bulutsimon soha hosil qiladi; vodorod atomida bu bulut sharsimon, elektron ko‘p bo‘ladigan masofa yadrodan 0,53·10⁻¹⁰ m. Elektronning energiyasi qancha kichik bo‘lsa, u yadroga shuncha yaqin turadi. Energiyalari yaqin elektronlar bitta energetik qavatni (pog‘onani) hosil qiladi; qavatlar n = 1, 2, 3 ... yoki K, L, M, N ... bilan belgilanadi. Qavatdagi elektronlarning eng ko‘p soni N = 2n² formula bilan topiladi: K — 2, L — 8, M — 18, N — 32. Tashqi qavatda esa asosiy guruh elementlarida 8 tadan ortiq elektron bo‘lmaydi (birinchi qavat tashqi bo‘lsa — 2 ta). Masalan, natriy atomida elektronlar 2, 8, 1 tartibida, xlorda 2, 8, 7 tartibida joylashadi.
| Qavat | K | L | M | N |
|---|---|---|---|---|
| n | 1 | 2 | 3 | 4 |
| N = 2n² | 2 | 8 | 18 | 32 |
Natriy (Na) · Z = 11
A = p + n = 22 → Na-22 · neytronlar: 11
neytral atom
elektronlar qavatlarda: 2, 8, 1
Rangli LED chiroqda elektronlar yuqori energiyali holatdan pastiga o‘tganda yorug‘lik chiqaradi. Energiya farqi qanchalik katta bo‘lsa, yorug‘lik shunchalik ko‘k tomonga siljiydi, shuning uchun LED lar turli rangda bo‘ladi.
Yoritish muhandislari LED rangini energiya sathlari bilan tanlaydi, astronomlar yulduzlar tarkibini ularning nurlanishidagi chiziqlardan aniqlaydi, sud ekspertlari moddani nuri bo‘yicha tahlil qiladi.
Qurilmalardagi qizil, yashil va ko‘k indikator chiroqlarini kuzating va qaysi biri katta energiyali sakrashga mos kelishini o‘ylab ko‘ring.
«Qavatlar uyi»: devorga 3 qavatli bino chizing (2, 8, 8 xona). Kartochkalardagi elementlar (O, Mg, S, Ar) elektronlarini qavatlarga «joylashtiring». Faqat chizma va kartochkalar bilan.