Vodorod xlorid
Vodorod xlorid HCl — qutbli kovalent molekula (H–Cl), nisbiy molekular massasi Mᵣ = 1 + 35,5 = 36,5. U rangsiz, o‘tkir hidli, bo‘g‘uvchi gaz; havoga nisbatan zichligi 36,5 : 29 ≈ 1,26, ya’ni havodan biroz og‘ir. Namli havoda tutaydi, chunki bug‘lari havo namligi bilan mayda tuman hosil qiladi. Suvda juda yaxshi eriydi: 1 hajm suvda taxminan 500 hajm HCl, shu eritma xlorid kislotadir. Sanoatda uni vodorod va xlordan olishadi: H₂ + Cl₂ → 2HCl; laboratoriyada esa quruq NaCl ga konsentrlangan H₂SO₄ ta’sir ettirib, qizdiriladi: 2NaCl + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + 2HCl (bu ish faqat o‘qituvchi tomonidan shamollatish shkafida bajariladi). Quruq vodorod xlorid metallar va metall oksidlari bilan reaksiyaga kirishmaydi; shu bilan u xlorid kislotadan farq qiladi. Uning asosiy ishlatilishi — xlorid kislota ishlab chiqarish.
«Favvora» — rasm bilan: daftarga HCl suvda erishi tajribasini chizing: gaz to‘ldirilgan kolba, naycha, suv. Nima uchun suv ichkariga otilib kirishini yozing (gaz erib, bosim pasayadi). Tajribani faqat o‘qituvchi ko‘rsatadi; uyda gaz olinmaydi.