ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Parallelogramm va uning alomatlari

Darslar 4–5 · 2 ta dars · A. A. Rahimqoriyev, M. A. To‘xtaxo‘jayeva. Geometriya, 8-sinf (umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), uzviylashtirilgan dasturga mos qayta ishlangan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
5

Parallelogrammning alomatlari

Darslik: 17–19-betlar
MaqsadTo‘rtburchakning parallelogramm ekanini isbotlovchi to‘rtta alomatni bilish.
Yangi so‘zlar
parallelogramm alomati · test for a parallelogramteng va parallel tomonlar · equal and parallel sidesdiagonallarning kesishishi · intersection of diagonalsqarama-qarshi burchaklar · opposite angles
Tushuntirish

Alomat — to‘rtburchakning parallelogramm ekanini aniqlaydigan shart. 1-alomat: to‘rtburchakning ikki qarama-qarshi tomoni teng va parallel bo‘lsa, u parallelogramm. 2-alomat: diagonallari kesishib, kesishish nuqtasida teng ikkiga bo‘linsa, u parallelogramm. 3-alomat: qarama-qarshi tomonlari juft-juft teng bo‘lsa, u parallelogramm. 4-alomat: qarama-qarshi burchaklari juft-juft teng bo‘lsa, u parallelogramm. Alomatlar xossalarning teskarisidir, ular yordamida parallel chiziq yasash va isbotlash mumkin.

ABCD
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yer o‘lchovchi 4 ta qoziq bilan maydon belgilaydi. Diagonallar M nuqtada kesishadi va AM = MC = 12 m, BM = MD = 9 m. Diagonallar kesishish nuqtasida teng bo‘linsa, to‘rtburchak parallelogramm bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchi uchastkani diagonallari bo‘yicha tekshiradi, tikuvchi andoza qismini tekshiradi, dizayner ramkaning shaklini mustahkamlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qalam bilan o‘rtalari kesishadigan ikki kesma chizing: 10 cm va 6 cm, har birini o‘rtasidan kesishtiring. Uchlarini tutashtirib, qarama-qarshi tomonlar parallel va teng ekanini ko‘ring.

Namunalar
70°110°70°110°ABCD
To‘rtburchakning burchaklari ketma-ket 70°, 110°, 70°, 110°. Qarama-qarshi burchaklari juft-juft teng, demak 4-alomatga ko‘ra u parallelogramm.
5 sm5 sm7 sm7 smABCDO
ABCD to‘rtburchakning diagonallari O nuqtada kesishadi, AO = OC = 5 sm, BO = OD = 7 sm. 2-alomatga ko‘ra ABCD parallelogramm.
Sinfda faoliyat

«Alomat tanlash»: o‘qituvchi to‘rtburchak haqida ma’lumot aytadi, o‘quvchilar bu ma’lumot qaysi alomatga mos kelishini yoki yetarli emasligini aytadi.

Mashq
1
ABCD to‘rtburchakda AB ∥ CD, AB = CD = 7 sm, BC = 9 sm. AD necha sm?
7 sm9 sm7 sm?ABCD
2
To‘rtburchakning tomonlari ketma-ket 4 sm, 4 sm, 7 sm, 7 sm. U albatta parallelogramm bo‘ladimi?
3
To‘rtburchakning diagonallari O da kesishadi, AO = OC = 6 sm. U parallelogramm bo‘lishi uchun OD = 8 sm bo‘lsa, BO necha sm bo‘lishi kerak?
4
Nima uchun 1-alomatda teng tomonlar parallel ham bo‘lishi shart?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliB quticha nega o‘tkazib yubordi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →