Yuzni o‘lchash
Yuz birligi sifatida tomoni uzunlik birligiga teng kvadrat olinadi: mm², cm², dm², m², km². Teorema: tomoni a bo‘lgan kvadratning yuzi S = a² ga teng. Katta ekin maydonlari gektar, kichikroq yer maydonlari ar (sotix) bilan o‘lchanadi: 1 ar = 100 m², 1 ga = 100 ar = 10 000 m². Kvadratning yuzi S ma’lum bo‘lsa, uning tomoni kvadrati S ga teng musbat son, ya’ni a = √S; bu amal kvadratga ko‘tarishga teskari. Masalan, √100 = 10, chunki 10² = 100. Kvadrat tomoni 2 marta ortsa, yuzi 4 marta ortadi, chunki (2a)² = 4a².
Maktab hovlisidagi kvadrat maydonning tomoni 20 m. Yuzi 20 · 20 = 400 m², buni 4 ar deb ham aytish mumkin. Mos birlik katta uchastkalar haqida gapirishni osonlashtiradi.
Dehqon yer yuzini ar va gektarda hisoblaydi, yer o‘lchovchi uchastkalar chegarasini yuz bilan yozadi, qurilish ustasi xona yuzini kvadrat metrda aniqlaydi.
Sinf xonasining yuzini kvadrat metrda taxmin qiling: poldagi qadamlar yoki plitkalar sonidan foydalaning. Uzunlik va enini ko‘paytirib javobni yozing.
«Kvadratchalar»: 1 sm li kvadratchalardan 3 × 3, 4 × 4 va 5 × 5 kvadrat yig‘ib, yuzlarini hisoblang va a² bilan solishtiring.