Gipofiz, buyrakusti, oshqozonosti va jinsiy bezlar

Oshqozonosti bezi aralash bez: ichakka hazm fermentlarini, Langergans orolchalaridan esa qonga gormonlarni ajratadi. Insulin qondagi glyukoza miqdorini kamaytiradi: ortiqchasini glikogenga aylantirib jigarda to‘playdi; glyukagon esa glikogenni glyukozaga aylantirib qand miqdorini oshiradi. Insulin yetishmasa yoki to‘qimalarga yaxshi ta’sir qilmasa, qonda qand ko‘payadi – bu qandli diabet; uni faqat shifokor aniqlaydi va davolaydi, dorilar va ovqat rejimini kattalar va shifokor belgilaydi. Jinsiy bezlar ham aralash: moyaklar jinsiy hujayralar va testosteron, tuxumdonlar tuxum hujayralar va estrogen hosil qiladi; bu gormonlar o‘spirinlik davrida ikkilamchi jinsiy belgilar rivojlanishini ta’minlaydi. Bezlar ishi gipotalamus–gipofiz sistemasi orqali boshqariladi: stress yoki ichki muhit o‘zgarsa, gipotalamus gipofizni, gipofiz esa boshqa bezlarni faollashtiradi. Davomli stress sog‘liqqa zarar, shuning uchun uyqu, harakat va suhbat foydali.