Ter bezlari va teri hosilalari
Ter bezlari dermada joylashgan, uzun nay shaklida; ular kaftda, tovonda va peshonada ayniqsa ko‘p. Ter taxminan 98–99 % suv, qolgani tuzlar va moddalar almashinuvi mahsulotlari; u ortiqcha issiqlikni bug‘lanib olib ketadi va tana haroratini saqlaydi. Yog‘ bezlari soch xaltachasiga ochiladi (kaft va tovonda yo‘q), ularning sekreti terini va sochni yumshatadi, mikroblarga qarshi himoya qiladi. O‘smirlik davrida gormonlar ta’sirida yog‘ bezlari faolroq bo‘ladi, shuning uchun yuzda husnbuzar chiqishi, ter hidi kuchayishi mumkin – bu normal; terini yumshoq sovun bilan yuvish, kun davomida toza kiyim kiyish yordam beradi, husnbuzarni siqib chiqarmaslik kerak, og‘ir bo‘lsa, shifokorga ko‘rinish. Soch – teri hosilasi: teri ustidagi qismi soch o‘qi, teri ichidagisi ildiz; ildiz piyozchasi hisobiga o‘sadi, soch rangini pigment belgilaydi. Tirnoq – barmoq uchini himoya qiluvchi muguz plastinka; ildiz hujayralaridan o‘sadi. Parvarish: sochni muntazam yuvish, tirnoqni toza va qisqa saqlash (tirnoq tagida mikrob to‘planadi), tirnoq va soch bilan ishlashda o‘tkir asboblarni kattalar yordamida ishlatish.
| Bez | Xususiyati |
|---|---|
| ter bezlari | 98–99 % suv; kaftda, tovonda, peshonada ko‘p |
| yog‘ bezlari | soch xaltachasiga ochiladi; kaft va tovonda yo‘q |
Imtihondan oldin o‘quvchining kafti va peshonasi namlanib ketadi. Kaft, tovon va peshonada ter bezlari ayniqsa ko‘p, ular issiqda ham, hayajonda ham ishlaydi. Bu tananing oddiy javobi.
Tikuvchi nafas oladigan mato tanlaydi, jismoniy tarbiya o‘qituvchisi suv ichishni eslatadi, ob-havo xabarchisi namlikni e’lon qiladi.
Qisqa tez yurishdan keyin peshona, kaft va qo‘l orqasidan qaysi biri avval namlanganini taqqoslab ko‘ring.
Tozalik jadvali: yuz, qo‘l, soch, tirnoq, oyoq – har biri uchun haftada necha marta va qanday parvarish. Oilangiz bilan kelishing. O‘tkir asboblarni (qaychi, tirnoq qaychi) faqat kattalar yordamida ishlating.