Qon aylanish organlari ishining boshqarilishi
Yurak ishi nerv va gumoral yo‘l bilan boshqariladi. Simpatik nervlar yurak qisqarishini tezlashtiradi va kuchaytiradi, parasimpatik nervlar (adashgan nerv) sekinlashtiradi va susaytiradi. Gumoral yo‘lda adrenalin va kalsiy ioni yurakni kuchaytiradi. Mashq paytida muskul retseptorlaridan impulslar miyaga boradi, yurak tezlashadi va qon qayta taqsimlanadi: ishlayotgan muskullarga qon ko‘p yetadi. Yurak va tomir kasalliklari (yuqori qon bosimi, aterosklerozda tomir devorining torayishi, infarkt, insult) sog‘lom turmush tarzi bilan ko‘p holda oldini olish mumkin: kam harakat emas, ko‘proq harakat; chekmaslik va tutunli muhitdan uzoq bo‘lish; spirtli ichimlik ichmaslik; xilma-xil, me’yorida, kam sho‘r va kam yog‘li ovqat; yetarli uyqu; stressni yumshatish. Ko‘krakda kuchli og‘riq, nafas qisilishi, yuz yoki qo‘lning bir tomonli bo‘shashishi, nutqning buzilishi – darhol 103 chaqirish zarur belgilar. Tashxis va davolashni faqat shifokor qiladi.
Oila uchun «Yurak salomatligi» plakati yarating: 5 ta qoida (harakat, ovqat, uyqu, tutunsiz muhit, shifokor ko‘rigi) va 103 raqami. Ota-onangizga ko‘rsating.