Eritrotsitlar, leykotsitlar va immunitet

Leykotsitlar – yadroli, rangsiz, shaklini o‘zgartira oladigan hujayralar; 1 mm³ qonda taxminan 6–8 ming. Ular qizil ilik, limfa tugunlari va boshqa organlarda hosil bo‘ladi. I.I. Mechnikov fagotsitozni – leykotsitlarning mikroblarni yutib hazm qilishini – kashf etgan. Zirapcha kirgan joyda qizarish, shish, yiring leykotsitlar kurashining belgisi. Immunitet – organizmning kasallik qo‘zg‘atuvchilariga berilmaslik xususiyati; limfotsitlar antitelo ishlab chiqaradi. Immunitet tug‘ma (irsiy, tug‘ilishdan bor himoya) yoki orttirilgan bo‘ladi: kasallikdan keyin yoki emlashdan keyin; chaqaloq onadan ham antitelolar oladi, lekin bu himoya vaqtinchalik. Emlashda organizmga kasallik qo‘zg‘atuvchisining kuchsizlantirilgan, o‘ldirilgan yoki zararsiz bo‘lagi kiritilib, immun xotira hosil qilinadi, kasallikning o‘zi yuqmaydi; emlash jadvalini shifokorlar belgilaydi va u O‘zbekistonda bepul. Tayyor antitelo (zardob) kasallik paytida shifokor tomonidan beriladi. OIV – immun hujayralarni zararlaydigan virus; u qon va boshqa suyuqliklar orqali yuqadi (steril bo‘lmagan asboblar, ona-bola), oddiy muloqot, teginish, umumiy ovqat, qo‘l berib ko‘rishish orqali yuqmaydi. Hozir zamonaviy davolash virusni nazorat qilib, uzoq va sog‘lom hayot kechirishga imkon beradi; testdan o‘tish va shifokor nazorati muhim.