☰ Mundarija · Rus tili

Hisob tartibi: tartib sonlar, sanalar; takrorlash

Darslar 6–7 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
7

Takrorlash: son va sanalar

Darslik: 25–26-betlar
MaqsadSanoq va tartib sonlarning yozilishi, turlanishi va sanalarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
takrorlash · повторениеqo‘shish · прибавитьayirish · отнятьnatija · получится
Tushuntirish

Takrorlaymiz. Yumshoq belgi: 5–20 va 30 da oxirida, 50–80 va 500–900 da o‘rtasida. «Сорок, девяносто, сто» — qiyshiq kelishiklarda «сорока, девяноста, ста». «50–80», «500–900» va qo‘shma sonlarda hamma qism turlanadi. Tartib sonlar sifat kabi turlanadi, murakkab tartib sonda esa faqat oxirgi so‘z o‘zgaradi. Misollarni og‘zaki o‘qiganda sonlar kelishikda turadi: «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто». Qiziq: kitobga ko‘ra, «сорок» so‘zi dastlab 40 ta sobol (qimmatbaho mo‘ynali hayvon) terisi sig‘adigan xalta («сорочка» bilan bog‘liq) ma’nosini bergan, «девяносто» esa «десять до ста» birikmasidan kelib chiqqan.

Namunalar
Misollarni o‘qish: «От семисот двадцати отнять триста — получится четыреста двадцать». «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто».
Maqol: «Лучше один раз увидеть, чем сто раз услышать». Sonlar: «один раз», «сто раз».
Sinfda faoliyat

«Ota-ona do‘koni». O‘quvchilar juft bo‘lib, ikki raqamni qo‘shish yoki ayirishni rus tilida so‘z bilan aytishadi; sherigi natijani so‘z bilan javob beradi.

Mashq
1
Og‘zaki o‘qing: 715 − 215 = 500.
2
Og‘zaki o‘qing: 63 + 7 = 70.
3
Yumshoq belgi bilan yozing: 8, 60, 700, 14.
4
«Сорок» nega «сорока» bo‘lib o‘zgaradi, «сорокы» emas?