Darslar 6–7 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
7
Takrorlash: son va sanalar
Darslik: 25–26-betlar
MaqsadSanoq va tartib sonlarning yozilishi, turlanishi va sanalarni takrorlash.
Takrorlaymiz. Yumshoq belgi: 5–20 va 30 da oxirida, 50–80 va 500–900 da o‘rtasida. «Сорок, девяносто, сто» — qiyshiq kelishiklarda «сорока, девяноста, ста». «50–80», «500–900» va qo‘shma sonlarda hamma qism turlanadi. Tartib sonlar sifat kabi turlanadi, murakkab tartib sonda esa faqat oxirgi so‘z o‘zgaradi. Misollarni og‘zaki o‘qiganda sonlar kelishikda turadi: «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто». Qiziq: kitobga ko‘ra, «сорок» so‘zi dastlab 40 ta sobol (qimmatbaho mo‘ynali hayvon) terisi sig‘adigan xalta («сорочка» bilan bog‘liq) ma’nosini bergan, «девяносто» esa «десять до ста» birikmasidan kelib chiqqan.
Maqol: «Лучше один раз увидеть, чем сто раз услышать». Sonlar: «один раз», «сто раз».
Sinfda faoliyat
«Ota-ona do‘koni». O‘quvchilar juft bo‘lib, ikki raqamni qo‘shish yoki ayirishni rus tilida so‘z bilan aytishadi; sherigi natijani so‘z bilan javob beradi.
Mashq
1
Og‘zaki o‘qing: 715 − 215 = 500.
От семисот пятнадцати отнять двести пятнадцать — получится пятьсот
2
Og‘zaki o‘qing: 63 + 7 = 70.
К шестидесяти трём прибавить семь — получится семьдесят
3
Yumshoq belgi bilan yozing: 8, 60, 700, 14.
восемь, шестьдесят, семьсот, четырнадцать
4
«Сорок» nega «сорока» bo‘lib o‘zgaradi, «сорокы» emas?
«Сорок, девяносто, сто»da faqat ikki shakl bor: bosh/tushum va qolgan kelishiklar uchun «-а».