Takrorlash: son va sanalar
Takrorlaymiz. Yumshoq belgi: 5–20 va 30 da oxirida, 50–80 va 500–900 da o‘rtasida. «Сорок, девяносто, сто» — qiyshiq kelishiklarda «сорока, девяноста, ста». «50–80», «500–900» va qo‘shma sonlarda hamma qism turlanadi. Tartib sonlar sifat kabi turlanadi, murakkab tartib sonda esa faqat oxirgi so‘z o‘zgaradi. Misollarni og‘zaki o‘qiganda sonlar kelishikda turadi: «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто». Qiziq: kitobga ko‘ra, «сорок» so‘zi dastlab 40 ta sobol (qimmatbaho mo‘ynali hayvon) terisi sig‘adigan xalta («сорочка» bilan bog‘liq) ma’nosini bergan, «девяносто» esa «десять до ста» birikmasidan kelib chiqqan.
| amal | qolip |
|---|---|
| + | К + дат. … прибавить + вин. … — получится + им. |
| − | От + род. … отнять + вин. … — получится + им. |
Maktab ichida rus tilida gapiradigan mehmonga yo‘l ko‘rsatayotgan o‘quvchi qadam sonini sanaydi va «Спортзал в семидесяти шагах отсюда» deydi. Mehmon qancha yurishni oldindan biladi.
Gid, murabbiy va qurilish nazoratchilari masofa va miqdorlarni rus tilida aniq sanaydi.
Partangizdan eshikkacha qadamlaringizni sanab, rus tilida ayting: «Дверь в … шагах от моей парты»; sonni so‘z bilan va to‘g‘ri kelishikda yozing.
«Ota-ona do‘koni». O‘quvchilar juft bo‘lib, ikki raqamni qo‘shish yoki ayirishni rus tilida so‘z bilan aytishadi; sherigi natijani so‘z bilan javob beradi.