ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Hisob tartibi: tartib sonlar, sanalar; takrorlash

Darslar 6–7 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
7

Takrorlash: son va sanalar

Darslik: 25–26-betlar
MaqsadSanoq va tartib sonlarning yozilishi, turlanishi va sanalarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
takrorlash · повторениеqo‘shish · прибавитьayirish · отнятьnatija · получится
Tushuntirish

Takrorlaymiz. Yumshoq belgi: 5–20 va 30 da oxirida, 50–80 va 500–900 da o‘rtasida. «Сорок, девяносто, сто» — qiyshiq kelishiklarda «сорока, девяноста, ста». «50–80», «500–900» va qo‘shma sonlarda hamma qism turlanadi. Tartib sonlar sifat kabi turlanadi, murakkab tartib sonda esa faqat oxirgi so‘z o‘zgaradi. Misollarni og‘zaki o‘qiganda sonlar kelishikda turadi: «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто». Qiziq: kitobga ko‘ra, «сорок» so‘zi dastlab 40 ta sobol (qimmatbaho mo‘ynali hayvon) terisi sig‘adigan xalta («сорочка» bilan bog‘liq) ma’nosini bergan, «девяносто» esa «десять до ста» birikmasidan kelib chiqqan.

amalqolip
+К + дат. … прибавить + вин. … — получится + им.
−От + род. … отнять + вин. … — получится + им.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab ichida rus tilida gapiradigan mehmonga yo‘l ko‘rsatayotgan o‘quvchi qadam sonini sanaydi va «Спортзал в семидесяти шагах отсюда» deydi. Mehmon qancha yurishni oldindan biladi.

Kim ishlatadi

Gid, murabbiy va qurilish nazoratchilari masofa va miqdorlarni rus tilida aniq sanaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Partangizdan eshikkacha qadamlaringizni sanab, rus tilida ayting: «Дверь в … шагах от моей парты»; sonni so‘z bilan va to‘g‘ri kelishikda yozing.

Namunalar
Misollarni o‘qish: «От семисот двадцати отнять триста — получится четыреста двадцать». «К двумстам пятидесяти прибавить сорок — получится двести девяносто».
Maqol: «Лучше один раз увидеть, чем сто раз услышать». Sonlar: «один раз», «сто раз».
Sinfda faoliyat

«Ota-ona do‘koni». O‘quvchilar juft bo‘lib, ikki raqamni qo‘shish yoki ayirishni rus tilida so‘z bilan aytishadi; sherigi natijani so‘z bilan javob beradi.

Mashq
1
Og‘zaki o‘qing: 715 − 215 = 500.
2
Og‘zaki o‘qing: 63 + 7 = 70.
3
Yumshoq belgi bilan yozing: 8, 60, 700, 14.
4
«Сорок» nega «сорока» bo‘lib o‘zgaradi, «сорокы» emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTosh qatlamlarini o‘qishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →