Diniy bilimlarning rivojlanishi
IX–XII asrlarda movarounnahrlik ulamolar islom ilmlariga katta hissa qo‘shdi. Imom al-Buxoriy (810–870) «Al-jome’ as-sahih» to‘plamini yozgan (kitobga ko‘ra 7275 hadis), Abu Iso at-Termiziy (824–892) uning zamondoshi edi. Abu Mansur al-Moturidiy (870–944) kalom ilmi bo‘yicha «Kitob at-Tavhid» asarini yozgan va Samarqandda vafot etgan. Burhoniddin al-Marg‘inoniy (1117-yilda Rishtonda tug‘ilgan) fiqhga oid to‘rt jildli «Hidoya» muallifi. Buxoro «Qubbat ul-islom» nomini olgan, u yerda «Faqihlar madrasasi» ham bo‘lgan. Tasavvuf (sufiylik) halollik, poklik va mehnatni targ‘ib qiluvchi ta’limot; tariqat — shu yo‘ldagi yo‘l-yo‘riq. Ahmad Yassaviy asos solgan Yassaviya tariqati XII asrda Turkistonda tarqalgan; Najmiddin Kubro (1145–1221) asos solgan Kubroviya tariqati tarkidunyochilikni rad etib, Vatanni himoya qilishga da’vat etgan; Bahouddin Naqshband (1318 tug‘ilgan) asos solgan Naqshbandiya tariqati «Dil ba yor-u dast ba kor» shiori bilan mehnat va halollikni targ‘ib etgan.
Sinf mahalla qariyalaridan eshitilgan maqollarni to‘plab, kichik kitobcha tuzdi. Har bir maqolning yoniga uni kim aytgani va ma’nosi yozildi. Shunday qilib urf-odat va so‘zlar hurmat bilan saqlanib qoldi.
Etnograf og‘zaki rivoyatlarni yozib oladi, arxivchi yozuvlarni tekshirib saqlaydi, o‘qituvchi turli urf-odatlar haqida hurmat bilan gapirishni o‘rgatadi.
Kattalardan bitta maqol so‘rang va uni, kim aytganini hamda ma’nosini daftarga yozing.
«Uch yo‘l»: uch guruh har bir tariqatning bitta asosiy g‘oyasini plakatga yozib taqdim etadi.