Diniy bilimlarning rivojlanishi
IX–XII asrlarda movarounnahrlik ulamolar islom ilmlariga katta hissa qo‘shdi. Imom al-Buxoriy (810–870) «Al-jome’ as-sahih» to‘plamini yozgan (kitobga ko‘ra 7275 hadis), Abu Iso at-Termiziy (824–892) uning zamondoshi edi. Abu Mansur al-Moturidiy (870–944) kalom ilmi bo‘yicha «Kitob at-Tavhid» asarini yozgan va Samarqandda vafot etgan. Burhoniddin al-Marg‘inoniy (1117-yilda Rishtonda tug‘ilgan) fiqhga oid to‘rt jildli «Hidoya» muallifi. Buxoro «Qubbat ul-islom» nomini olgan, u yerda «Faqihlar madrasasi» ham bo‘lgan. Tasavvuf (sufiylik) halollik, poklik va mehnatni targ‘ib qiluvchi ta’limot; tariqat — shu yo‘ldagi yo‘l-yo‘riq. Ahmad Yassaviy asos solgan Yassaviya tariqati XII asrda Turkistonda tarqalgan; Najmiddin Kubro (1145–1221) asos solgan Kubroviya tariqati tarkidunyochilikni rad etib, Vatanni himoya qilishga da’vat etgan; Bahouddin Naqshband (1318 tug‘ilgan) asos solgan Naqshbandiya tariqati «Dil ba yor-u dast ba kor» shiori bilan mehnat va halollikni targ‘ib etgan.
«Uch yo‘l»: uch guruh har bir tariqatning bitta asosiy g‘oyasini plakatga yozib taqdim etadi.