Xorazmshoh va Chingizxon munosabatlari
Mo‘g‘ul qabilalarini Temuchin (taxminan 1155–1227) birlashtirdi; 1206-yilda Onon bo‘yidagi qurultoyda u ulug‘ xon deb e’lon qilinib, «Chingiz» laqabini oldi. Uning yurishlari natijasida Mo‘g‘ullar davlati Xorazmshohlar davlatiga bevosita tutashdi. Ikki hukmdor bir-biri haqida ma’lumot yig‘ish uchun elchi almashdi: 1216-yilda Xorazmshoh Chingizxon huzuriga elchi yubordi, 1218-yilda Chingizxon Mahmud Yalavoch boshchiligidagi elchilarini Buxoroda Sulton Muhammadga qabul qildirdi va do‘stona shartnoma taklif qildi. Shu yili katta savdo karvoni (manbalarga ko‘ra 450 savdogar va 500 tuya) chegara shahri O‘trorda to‘xtatildi; noib G‘oyirxon (Inolchiq) karvonni talab, savdogarlarni o‘ldirdi. Chingizxon jazo talab qilib elchi yubordi, biroq Sulton Muhammad elchini o‘ldirtirdi, ikki hamrohini sharmanda qilib qaytardi. Shu bilan aloqalar uzildi va urush boshlandi. Xorazmshoh qo‘shini ko‘p edi, ammo davlat ichida hokimlar o‘zboshimchaligi va saroydagi nizolar (jumladan, onasi Turkon xotun guruhi) uni zaiflashtirgan edi; ba’zi tafsilotlar manbalarda turlicha beriladi.
«Elchilik»: uchlik bo‘lib Mahmud Yalavoch, Sulton Muhammad va Chingizxon rollarini o‘ynab, 1218-yilgi uchrashuvni sahnalashtiring.