ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Amir Temurning tashqi siyosati va tarixdagi o‘rni

Darslar 33–34 · 2 ta dars · A. Muhammadjonov (2017-yilda F. Sultonov qayta ishlagan). O‘zbekiston tarixi (IV asrdan XVI asrgacha), 7-sinf. «Sharq», Toshkent, 2017 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
33

Amir Temurning tashqi siyosati

Darslik: 122–126-betlar
MaqsadAmir Temurning tashqi siyosatini, davlatlar bilan aloqalarini va Klavixo elchiligini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
elchi · envoyOltin O‘rda · Golden HordeKlavixo · ClavijoBuyuk Ipak yo‘li · Great Silk Road
Tushuntirish

Temur davlati Vizantiya, Usmoniylar, Misr, Hindiston, Xitoy, Oltin O‘rda, Mo‘g‘uliston va G‘arbiy Yevropa mamlakatlari bilan aloqada bo‘lgan. Tashqi siyosat maqsadlari — xavfsizlik, qo‘shnilarda ta’sirni mustahkamlash va savdo-elchilik aloqalari. Mo‘g‘ulistonga 1371–1390-yillarda yetti yurish uyushtirib, chegara tinchlantirildi. Misr sultoni Barquq bilan 1385-yildan elchilar almashildi, ammo Barquq Temur elchilarini qatl ettirdi. To‘xtamishxon Oltin O‘rda taxtiga Temur yordamida chiqqan edi, keyin esa uning o‘ziga qarshi chiqdi; Temur uni 1395-yilda yengdi. 1402-yildagi Anqara jangidan so‘ng Temur Fransiya qiroli Karl VI va Angliya qiroli Genrix IV ga maktub yo‘lladi, erkin savdoni taklif qildi; Fransiya qiroli 1403-yilda javob yozdi. Kastiliya qiroli Genrix III elchilari orasida Ruy Gonsales de Klavixo bor edi: u 1404-yil sentabr–noyabrda Samarqandda bo‘lib, ko‘rganlarini yozib qoldirdi, 1406-yil martda Ispaniyaga qaytdi. Xitoy bilan munosabatlar sovuq edi. Temur savdo yo‘llari xavfsizligiga e’tibor berdi. Klavixoning kundaligi Temur davri Samarqandi haqidagi qimmatli manbadir.

Klavixo 1404–1406Mo‘g‘ulistonga yetti yurish1385Misr bilan elchilar1395To‘xtamish yengildi1402Anqara jangi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Oila chet elga sayohatdan oldin o‘sha davlat elchixonasidan qanday hujjatlar kerakligini so‘radi. Xodim nimalarni olish kerakligini ro‘yxat qilib berdi. Shu tufayli chegarada hech kim ajablanmadi.

Kim ishlatadi

Diplomat boshqa davlatda o‘z yurtini vakil qiladi, tarjimon muzokaralarda yordam beradi, konsullik xodimi hujjatlar bo‘yicha maslahat beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror mamlakatni tanlang va u yerga borish uchun nimalar kerak bo‘lishi mumkinligini (hujjat, kiyim, tilni bilish) o‘ylab ro‘yxat qiling.

Namunalar
Ittifoqni buzish: Temur dushman ittifoqiga a’zo bo‘lgan davlatlarni bitta-bitta mag‘lub qilishga intilgan (To‘xtamish 1395, Boyazid 1402).
Klavixo: 1403 yo‘lga chiqdi → 1404 Samarqand → 1406 Ispaniya.
Sinfda faoliyat

«Elchilar qabuli»: bolalar Klavixo va Temur rolida Samarqanddagi qabul lavhasini ijro etadi.

Mashq
1
Temur davlati qaysi mamlakatlar bilan aloqa qilgan?
2
Klavixo kim va nima uchun muhim?
3
To‘xtamish bilan munosabatlar qanday kechgan?
4
Nima uchun Temur Yevropa davlatlari bilan savdo aloqalariga qiziqqan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQaldirg‘och uyalari: nima umumiy?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →