ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Adabiyot va tasviriy san’at

Darslar 41–42 · 2 ta dars · A. Muhammadjonov (2017-yilda F. Sultonov qayta ishlagan). O‘zbekiston tarixi (IV asrdan XVI asrgacha), 7-sinf. «Sharq», Toshkent, 2017 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
41

Adabiyot

Darslik: 150–152-betlar
MaqsadXV asr adabiyoti va tarixnavisligi: Lutfiy, Navoiy, Jomiy, Mirxond va Xondamir ijodini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
devon · divan (collection of poems)Xamsa · Khamsa (five epics)tarixshunos · historianmumtoz adabiyot · classical literature
Tushuntirish

XV asrda nazm va nasrda ko‘plab nodir asarlar yaratildi, o‘zbek va tojik adabiyoti o‘rtasida aloqa kengaydi, tarjima adabiyoti paydo bo‘ldi. Lutfiy (1366–1465) Navoiygacha o‘zbek she’riyatida eng yirik shoir bo‘lib, turkiy tilda va forsiyda ijod qilgan, ilm va adolatni yoqlagan. Alisher Navoiy (1441–1501) o‘zbek adabiy tilini yangi pog‘onaga ko‘tardi va o‘ttizdan ortiq yirik asar yozdi: «Xamsa», «Xazoyin ul-maoniy», «Mahbub ul-qulub», «Lison ut-tayr» ular jumlasidandir. Fors-tojik shoiri Abdurahmon Jomiy (1414–1492) uning zamondoshi va do‘sti edi. Tarixchi Mirxond (1438–1498) Navoiy homiyligida «Ravzat us-safo» asarini yozdi, uni nabirasi Xondamir (1475–1535) yakunlagan. Xondamirning «Habib us-siyar» asari XV asr oxiri – XVI asr boshi tarixini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.

Lutfiy 1366–1465Jomiy 1414–1492Mirxond 1438–1498Navoiy 1441–1501Xondamir 1475–1535
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktabda she’riyat kechasi o‘tdi: o‘quvchilar sevgan she’rlarini ovoz chiqarib o‘qidi. Keyin har biri she’r unda qanday tuyg‘u uyg‘otganini o‘z so‘zi bilan aytdi. Eshitish ham, aytish ham tinglovchilarga yoqdi.

Kim ishlatadi

Shoir she’r yozadi, aktyor she’rni ijro etadi, adabiyot o‘qituvchisi she’rning ma’nosini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz bilgan biror she’r yoki qofiyali to‘rt qatorni ovoz chiqarib o‘qing va nimani his qilganingizni bir gap bilan ayting.

Namunalar
Navoiy asarlari: Xamsa — beshta doston; Lison ut-tayr — qushlar timsolida yozilgan doston.
Tarixchilar: Mirxond («Ravzat us-safo») → nabirasi Xondamir («Habib us-siyar»).
Sinfda faoliyat

«Shoir kartochkasi»: har bir bola bir adibni tanlab, yillari va asarlarini kartochkaga yozadi.

Mashq
1
Navoiy qaysi yillarda yashagan va nima uchun mashhur?
2
Jomiy kim edi?
3
«Ravzat us-safo»ni kim boshlagan va kim tugatgan?
4
Nega tarixiy asarlar bugun ham muhim manba?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYozgi ekspeditsiya: qayerga boramiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →