Mirzo Ulug‘bekning hukmronligi davrida Movarounnahr
Mirzo Ulug‘bek (1394–1449) 1409-yilda o‘n besh yoshida Shohrux tomonidan Movarounnahr va Turkiston hokimi etib tayinlandi, ammo dastlab uning hokimiyati faqat Samarqand, Buxoro va Nasaf bilan cheklandi. 1410-yil 20-aprelda Qizilravotda Shayx Nuriddin boshchiligidagi isyonchilar bilan jangda yengildi; Shohrux kelib isyonni bostirdi, 1412-yildan boshlab Ulug‘bek Movarounnahrni to‘liq boshqardi, 1414-yilda Farg‘ona va Koshg‘arni oldi. 1425-yilda Issiqko‘l yaqinida Mo‘g‘uliston bilan jangda g‘alaba qozondi; o‘ljalar orasida nefrit toshi bor edi, undan keyin Amir Temur qabrtoshi yasaldi, Jizzax yaqinidagi Ilono‘tti darasidagi qoyatosh yozuvi esa shu yurishni eslatadi. Shohrux 1447-yil 12-martda vafot etgach, shahzodalar yana taxt uchun kurashdi. Ulug‘bek va uning o‘g‘li Abdullatif oldin Hirotni olishdi, so‘ng Abdullatif otasiga qarshi chiqdi. 1449-yil oktabrda Damashq qishlog‘i yaqinidagi jangda Ulug‘bek yengildi va qatl etildi; Abdullatif manbalarda «padarkush» deb ataladi va olti yarim oy o‘tmay o‘zi ham o‘ldirildi.
O‘n uch yoshli o‘quvchiga kichik guruhni boshqarish topshirildi, yonida katta yordamchi bor edi. U birinchi marta xato qildi, keyin maslahat so‘rashni o‘rgandi. Keyingi safar ish silliq ketdi.
Sport jamoasi sardori, sinf boshlig‘i va to‘garak yetakchisi kattalar maslahatiga tayanib qaror qabul qiladi.
Kichik bir qaror (masalan, dam olish kuni rejasi) qabul qilishdan oldin kamida ikki kishidan maslahat so‘rang va nima deyishganini yozib qo‘ying.
«Qizilravot»: bolalar jang oldidan Ulug‘bek va Shayx Nuriddin qanday kuchlarga ega bo‘lganini jadvalga yozishadi.