Chig‘atoy ulusining tashkil topishi

Chingizxon zabt etilgan yerlarni o‘g‘illari o‘rtasida taqsimladi; Movarounnahr, Yettisuv va Sharqiy Turkistonni o‘z ichiga olgan Chig‘atoy ulusi 1224-yilda tashkil topdi, xonning o‘rdasi Ili daryosi bo‘yida edi. Movarounnahrni xorazmlik savdogar Mahmud Yalavoch Xo‘jandda turib boshqargan; harbiy ishlar, ro‘yxat va soliq yig‘ish mo‘g‘ul amaldorlari — dorug‘achi va tavg‘achlar qo‘lida bo‘lgan. Soliqlar og‘ir edi: yer solig‘i kalon (hosilning 1/10), chorvadan qopchur (mollar sonining 2,5 foizi), oziq-ovqat solig‘i shulen, hunarmand va savdogarlardan targ‘u (mahsulot yoki mol qiymatining 1/30), shuningdek tuz, jun va kumush solig‘i. Mahalliy amaldorlar soliqni ijara (barot) tartibida oldindan to‘lab, so‘ng aholidan ortig‘i bilan undirgan. 1238-yilda Buxoro yaqinidagi Torob qishlog‘ida g‘alvir yasovchi hunarmand Mahmud Torobiy qo‘zg‘olon ko‘tardi, Buxoroni egallab o‘zini hukmdor deb e’lon qildi. Karmana yaqinidagi jangda u va Shamsiddin Mahbubiy halok bo‘ldi, ukalari ham keyingi jangda o‘ldirilib, qo‘zg‘olon bostirildi. Shu yili Mahmud Yalavoch noiblikdan chetlatilib, o‘rniga o‘g‘li Mas’udbek tayinlandi.