Osiyo mamlakatlarining o‘rta asr shaharlari
Osiyo shaharlari ko‘pincha ma’muriy markazlar yoki harbiy qal’alar sifatida paydo bo‘lgan, so‘ng hunarmandchilik va savdo bilan tez o‘sgan. Eng yirik shaharlar: Chanan va Loyan (Xitoy), Kyoto va Kamakura (Yaponiya), Dehli, Bag‘dod, Buxoro va Samarqand. Ular davlat yerida vujudga kelgani sababli Yevropa shaharlaridek yirik yer egalariga qarshi kurash olib bormagan. O‘rta Osiyo shaharlari odatda uch qismdan iborat edi: markazda hokim qal’asi — ark, uning atrofida shahriston, undan tashqarida rabod — hunarmandlar mahallalari. Bozorlar rastalarga bo‘lingan, har bir rastada bir xil mol sotilgan. Xitoy hunarmandlari yuzlab kishi sig‘adigan yirik kemalar — jonkalar yasagan. Yaponiyaning poytaxti Xeyan (Xeyankyo) keyinchalik Kyoto («poytaxt shahar») deb atala boshlagan. Samarqand Amir Temur davrida mashhur bo‘ldi. Hunarmandlar sexlarga uyushgan, sex oqsoqollari soliq yig‘gan. Ipak yo‘li chorrahasidagi shaharlar tranzit savdo markazlari edi. Afrikadagi Timbuktu kabi savdo shaharlari esa oltin, tuz va fil suyagi savdosi bilan boyigan.
«Shahar sxemasi»: o‘quvchilar Buxoro shahrining ark, shahriston va rabodini daftarda sxema qilib chizadi.