ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Masala yechish bosqichlari va hisoblashga doir masalalar

Darslar 55–56 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
56

Hisoblashga doir masalalar

Darslik: 146–147-betlar
MaqsadHisoblashga doir masalalarni chizma va formulalar yordamida yechish.
Yangi so‘zlar
hisoblashga doir masala · calculation problemnisbat · ratiotashqi burchak · exterior angle30° li burchak xossasi · 30° angle property
Tushuntirish

Hisoblashga doir masalada berilgan sonlar va ma’lum formulalar yordamida izlanayotgan kattalik ketma-ket topiladi. Avval chizma chizib, belgilashlar kiritiladi. Nisbat berilsa, qismlarni x, 2x kabi yozib, tenglama tuziladi. Ko‘p ishlatiladigan xossalar: qo‘shni burchaklar yig‘indisi 180°; uchburchak burchaklari yig‘indisi 180°; tashqi burchak o‘ziga qo‘shni bo‘lmagan ikki burchak yig‘indisiga teng; to‘g‘ri burchakli uchburchakda 30° li burchak qarshisidagi katet gipotenuzaning yarmiga teng; bissektrisa burchakni teng ikkiga bo‘ladi. Oxirida javob shartga mosligi tekshiriladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sozlanadigan kitob tayanchining qiya taxtasi stol chizig‘ini (180°) ikki burchakka 1 : 4 nisbatda bo‘ladi: 1 qism + 4 qism = 5 qism, 180° : 5 = 36°. Burchaklar 36° va 144°. Nisbat bo‘yicha bo‘lish ko‘p joyda qo‘llanadi.

Kim ishlatadi

Mebel konstruktori sozlanadigan burchaklarni hisoblaydi, oshpaz masalliqni nisbatda aralashtiradi, hisobchi umumiy summani nisbatda taqsimlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

24 soatli kunni 1 : 2 nisbatda ikki qismga bo‘ling (8 soat va 16 soat) va nisbat bo‘yicha bo‘lish usulini daftarda yozing.

Namunalar
4x5xOACB
Qo‘shni burchaklar 4 : 5 nisbatda. 4x + 5x = 180°, 9x = 180°, x = 20°. Burchaklar 80° va 100°. Tekshirish: 80° + 100° = 180°.
30°2bbABC
To‘g‘ri burchakli uchburchakning o‘tkir burchagi 30°, gipotenuza va qisqa katet yig‘indisi 27 sm. Qisqa katet b bo‘lsa, gipotenuza 2b: b + 2b = 27, b = 9, gipotenuza 18 sm.
Sinfda faoliyat

Daftarga oddiy chizma chizib, unda bitta noma’lum burchakni x bilan belgilang va o‘zingiz tenglama tuzib yeching.

Mashq
1
Qo‘shni burchaklar 2 : 3 nisbatda. Kichik burchak necha gradus?
2x3xOACB
2
Teng yonli uchburchakning uchidagi burchagi 40°. Asosidagi burchak necha gradus?
40°??ABC
3
Uchburchakning ikki burchagi 40° va 60°. Ularning bissektrisalari kesishganda hosil bo‘lgan burchak necha gradus?
?ABCD
4
Nima uchun 30° li burchak qarshisidagi katet uchun c = 2b deb yoza olamiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUlug‘bek kechasi: kvadrant qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →