ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Bissektrisa xossasi. Tomonlar va burchaklar

Darslar 43–44 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
44

Uchburchakning tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar

Darslik: 112–113-betlar
MaqsadUchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatni bilish.
Yangi so‘zlar
katta tomon · larger sideqarshisidagi burchak · opposite angleteskari teorema · converse theoremtashqi burchak · exterior angle
Tushuntirish

Teorema: uchburchakning katta tomoni qarshisida katta burchagi yotadi. Isbot: AB > AC bo‘lsin. AB nurda AD = AC kesma ajratamiz; D nuqta AB ichida yotadi. △ACD teng yonli, shuning uchun ∠ADC = ∠ACD. ∠ACB > ∠ACD (CD burchak ichidan o‘tadi). ∠ADC esa △CDB ning tashqi burchagi, shuning uchun ∠ADC > ∠B. Demak ∠ACB > ∠B. Teskari teorema: uchburchakning katta burchagi qarshisida katta tomon yotadi. Natija: teng burchaklar qarshisida teng tomonlar yotadi va aksincha. Bu masalalarda tomonlar yoki burchaklarni solishtirish uchun ishlatiladi.

ABCD
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kitobning bir xil uzunlikdagi ikki muqovasi ochilganda ularning erkin burchaklari orasidagi masofa ochilish burchagiga bog‘liq: burchak kattaroq bo‘lsa, burchaklar bir-biridan uzoqroq. Uchburchakda katta burchak qarshisida uzunroq tomon yotadi.

Kim ishlatadi

Konstruktor ochiladigan mexanizmlarni loyihalaydi, yer o‘lchovchi uchastka uchburchagining eng uzun chegarasini aniqlaydi, muhandis tayanch kuchlanishini baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Istalgan kitob yoki daftarni kam va keng oching. Ikkala holatda erkin burchaklar orasidagi masofani chizg‘ich bilan o‘lchab solishtiring.

Namunalar
7 sm5 sm9 smABC
△ABC da AB = 7, BC = 5, AC = 9: eng katta tomon AC, shuning uchun eng katta burchak ∠B (AC qarshisida).
50°60°70°ABC
△ABC da ∠A = 50°, ∠B = 60°, ∠C = 70°: eng katta burchak ∠C, demak eng katta tomon AB; eng kichik tomon BC (∠A qarshisida).
Sinfda faoliyat

«Tomonlar tartibi»: uchta tayoq uzunliklari berilgan, bolalar uchburchak burchaklarini katta-kichikka tartiblaydi.

Mashq
1
△ABC da ∠A = 35°, ∠B = 95°, ∠C = 50°. Qaysi tomon eng uzun?
2
△ABC da AB = 8, BC = 6, AC = 10. Qaysi burchak eng kichik?
3
Uchburchakning ikki burchagi teng bo‘lsa, ular qarshisidagi tomonlar haqida nima deyish mumkin?
4
Nima uchun to‘g‘ri burchakli uchburchakda gipotenuza eng uzun tomon?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z: sumalak qozoni qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →