Iqlimi, suvlari, tuproqlari, o‘simliklari va hayvonot dunyosi (Ustyurt)
Ustyurt iqlimi keskin kontinental: qish quruq va sovuq, yoz issiq va quruq. U O‘zbekistonning qishi eng sovuq hududi, chunki eng shimolda joylashgan va tabiiy to‘siqlar yo‘qligidan Arktika va Sibir havosi bemalol kiradi. Yanvarning o‘rtachasi –10…–11°C, ba’zan –38°C gacha tushadi. Yoz qisqa va unchalik jazirama emas: iyulning o‘rtachasi +26…+27°C, eng yuqori +44°C. Oktabr boshidan sovuq tusha boshlaydi, sovuqsiz kunlar respublikada eng kam — 153 kun. Yillik yog‘in 100–120 mm: 34 foizi bahorda, 26 foizi kuzda, 23 foizi yozda, 17 foizi qishda; yoz yog‘ini O‘zbekiston bo‘yicha nisbatan ko‘p. Doimiy oqar suv yo‘q; bahorda botiqlar eritma suv bilan to‘lib, kichik efemer ko‘lchalar hosil qiladi va yozda bug‘lanib sho‘rxokka aylanadi. Yerosti suvi 20–50 m da, aksari sho‘r; ichishga yaroqlisi ham topilgan. Asosiy tuproq sur-qo‘ng‘ir (chirindi 0,5–0,8 foiz), botiqlarda sho‘rxok. O‘simlik asosan shuvoq va sho‘ra; iloq, qora saksovul, burgan, sarisazan ham o‘sadi; bahorda efemerlar. Hayvonlar: jayron, sayg‘oq, bo‘ri, tulki, yumronqoziq, qo‘shoyoq, to‘rg‘ay; Qizil kitobdagi Ustyurt qo‘yi va katta shalpangquloq. Kamayib ketayotgan sayg‘oqni asrash uchun «Sayg‘oqli» buyurtmaxonasi tashkil etilgan.
Shamolli kunda havo harorati o‘zgarmasa ham bola o‘zini sovuqroq his qiladi. Shamol tanadan issiqlikni olib ketadi. Shuning uchun ochiq va shamolli hududlarda qishda kiyim tanlashda shamolni ham hisobga olish kerak.
Ob-havo xizmati sovuq his qilinish darajasini ham bildiradi, sayyohlar shamolga chidamli kiyim tanlaydi, quruvchilar shamoldan himoya qiladi.
Kaftingizga puflang va havo harakati terini qanday sovutishini sezing; bir gapda yozing.
«Ikki cho‘l»: Ustyurt va Qizilqum iqlimlarini 3 ko‘rsatkich (yanvar, iyul, yog‘in) bo‘yicha ustunli diagrammada solishtiring.