Iqlimi, suvlari, tuproqlari, o‘simliklari va hayvonot dunyosi (Ustyurt)
Ustyurt iqlimi keskin kontinental: qish quruq va sovuq, yoz issiq va quruq. U O‘zbekistonning qishi eng sovuq hududi, chunki eng shimolda joylashgan va tabiiy to‘siqlar yo‘qligidan Arktika va Sibir havosi bemalol kiradi. Yanvarning o‘rtachasi –10…–11°C, ba’zan –38°C gacha tushadi. Yoz qisqa va unchalik jazirama emas: iyulning o‘rtachasi +26…+27°C, eng yuqori +44°C. Oktabr boshidan sovuq tusha boshlaydi, sovuqsiz kunlar respublikada eng kam — 153 kun. Yillik yog‘in 100–120 mm: 34 foizi bahorda, 26 foizi kuzda, 23 foizi yozda, 17 foizi qishda; yoz yog‘ini O‘zbekiston bo‘yicha nisbatan ko‘p. Doimiy oqar suv yo‘q; bahorda botiqlar eritma suv bilan to‘lib, kichik efemer ko‘lchalar hosil qiladi va yozda bug‘lanib sho‘rxokka aylanadi. Yerosti suvi 20–50 m da, aksari sho‘r; ichishga yaroqlisi ham topilgan. Asosiy tuproq sur-qo‘ng‘ir (chirindi 0,5–0,8 foiz), botiqlarda sho‘rxok. O‘simlik asosan shuvoq va sho‘ra; iloq, qora saksovul, burgan, sarisazan ham o‘sadi; bahorda efemerlar. Hayvonlar: jayron, sayg‘oq, bo‘ri, tulki, yumronqoziq, qo‘shoyoq, to‘rg‘ay; Qizil kitobdagi Ustyurt qo‘yi va katta shalpangquloq. Kamayib ketayotgan sayg‘oqni asrash uchun «Sayg‘oqli» buyurtmaxonasi tashkil etilgan.
«Ikki cho‘l»: Ustyurt va Qizilqum iqlimlarini 3 ko‘rsatkich (yanvar, iyul, yog‘in) bo‘yicha ustunli diagrammada solishtiring.