Quyi Zarafshon tabiiy geografik okrugi

Okrug qisqa va beqaror qishli, quruq, serquyosh va jazirama yozli. U O‘zbekistonning eng issiq hududlaridan biri: yillik o‘rtacha harorat +14…+15°C, iyulniki +28…+29,6°C, yanvarda Qorako‘lda +0,4°C. Ba’zan Sibir antisikloni va Arktika havosi kirganda harorat –20…–25°C gacha tushadi, yozda +44…+45°C gacha ko‘tariladi. Sovuqsiz davr 204–214 kun, vegetatsiya davrida harorat yig‘indisi taxminan 5000°C, shu sababli ingichka tolali paxta, shirin mevalar va poliz ekinlari yetishtiriladi. Yog‘in yiliga 100–200 mm: 44–48 foizi bahorda, 36–44 foizi qishda, 2–3 foizi yozda; qor yog‘sa ham 5–10 kun ichida eriydi. Suv manbalari — Amudaryo va Zarafshon. Zarafshon suvi Shofirkon, Vobkent, Romitan, Shohrud kabi kanallar orqali sug‘orishga sarflanadi; yuqori va o‘rta oqimda ko‘p ishlatilgani uchun suv yetmaydi, shu bois uzunligi 268 km bo‘lgan Amu-Buxoro kanali qurildi. U To‘dako‘l va Quyimozor suv omborlarini ham to‘ldiradi. Zovur suvlaridan Sho‘rko‘l, Qorako‘l, Parsanko‘l, Qoraqir kabi ko‘llar paydo bo‘lgan. Grunt suvi 2–3 m da, sho‘r; bo‘r yotqiziqlaridagi bosimli suv sho‘r emas. Tuproq: sur-qo‘ng‘ir, qumoq, taqir, sho‘rxok, o‘tloq; sug‘orilgan yerlarda o‘tloq-voha. O‘simlik: qumda juzg‘un, quyonsuyak, oq saksovul; eng ko‘p tarqalgani shuvoq; to‘qayda turang‘il, jiyda, tol, qamish. Hayvonlar: qo‘shoyoq, yumronqoziq, echkemar, ilon, jayron, to‘qayda chiyabo‘ri, to‘ng‘iz, qirg‘ovul. Jayron ekomarkazi parvarishxonasi jayronni asraydi va ko‘paytiradi.