O‘rta Zarafshon tabiiy geografik okrugi

Okrug iqlimi O‘zbekiston tekisligi iqlimiga yaqin: qish sovuq, yoz issiq va quruq. Janubdagi joylashuvi va shimol, shimoli-sharqdagi tog‘lar qishda havoning haddan tashqari sovishiga yo‘l qo‘ymaydi: yanvarning o‘rtachasi –1…–2°C, ba’zan –24…–35°C gacha, yozda +26…+28°C, eng issiq +40…+44°C. Sovuqsiz kunlar 213–215 kun. Yog‘in g‘arbdan sharqqa ortadi: Navoiyda 177, Kattaqo‘rg‘onda 282, Samarqandda 328 mm, tog‘da Omonqo‘tonda 881 mm; yog‘inning 49 foizi bahorda, 33 foizi qishda, yozda atigi 4 foiz. Zarafshon Zarafshon muzligidan Mastchoh nomi bilan boshlanadi, Fandaryo qo‘shilgach Zarafshon deyiladi. Samarqand yaqinida u Oqdaryo va Qoradaryoga ajralib, Xatirchida qo‘shiladi; ular orasida taxminan 100 km uzunlikdagi Miyonqol oroli bor. Muz-qordan to‘yingani uchun yillik oqimining taxminan 61 foizi sug‘orish davriga to‘g‘ri keladi; o‘rtacha suv sarfi sekundiga 165 m³. Zarafshonga okrugda doimiy irmoq quyilmaydi, 120 ga yaqin soy sug‘orishga sarflanadi. Kattaqo‘rg‘on suv ombori suvdan oqilona foydalanishga xizmat qiladi. Sug‘oriladigan joylarda o‘tloq-voha va bo‘z-voha tuproqlari, tog‘oldida och, oddiy va to‘q bo‘z tuproqlar bor. Tabiiy o‘simlik ko‘p o‘zgargan, ekinlar ko‘p. Quyi qayirlarda qamish, yulg‘un, tol, chakanda o‘sadi. Aholi zich yashagani uchun hayvonlar kam, ular o‘zlashtirilmagan joylarda uchraydi. Zarafshon qo‘riqxonasi (1975) to‘qay landshaftini asraydi.