Iqlimi, suvlari, tuproqlari, o‘simliklari va hayvonot dunyosi (Mirzacho‘l)
Qishda Arktika va Sibirning sovuq havosi tekislikka to‘siqsiz kirib, janubdagi tog‘lardan o‘ta olmay to‘planadi: yanvarning o‘rtachasi –1…–3°C, ayrim kunlari –30…–35°C. Yozda termik depressiya ta’sirida havo quruq va jazirama: iyulning o‘rtachasi +26…+28°C, eng issiq kunlari +44…+45°C. Tekislikda yillik yog‘in 200–350 mm bo‘lib, tog‘lar tomon ortadi, mumkin bo‘lgan bug‘lanish esa 1000–1200 mm, ya’ni yog‘indan taxminan 4–4,5 baravar ko‘p. Asosiy suv manbayi Sirdaryo, uning vodiysi 15 km gacha keng. Sangzor qor suvidan to‘yinadi, Jizzax suv ombori uning oqimini tartibga soladi. Aydar-Arnasoy — O‘zbekistondagi eng yirik ko‘llar tizimi: u 1969–1970-yillarda Sirdaryo sersuv bo‘lganda Chordara suv omboridan juda ko‘p suv tashlangani tufayli paydo bo‘lgan. Tekislikda grunt suvi yer betiga yaqin (1–5 m), sho‘r va ichishga yaroqsiz, shuning uchun sho‘rxoklar ko‘p. Tuproqlarning asosiy qismi sug‘orma och bo‘z va bo‘z-o‘tloq tuproqlar. O‘simlik: efemerlar, shuvoq, sho‘ra, yulg‘un, yantoq; tog‘ etaklarida zirk, na’matak, pista, bodom, Nurotada yong‘oq, Turkistonda 1500–2500 m da archa. Hayvonlar: qo‘shoyoq, yumronqoziq, tulki, bo‘ri, jayron; to‘qayda to‘qay mushugi, to‘ng‘iz, qirg‘ovul; tog‘da kiyik, tog‘ takasi.
«Sho‘rlanish tajribasi»: katta idishdagi tuproqqa tuzli suv quyib, quyoshli joyga qo‘ying va bir necha kundan so‘ng yuzadagi oq qatlamni kuzating. Tuzli suvni ichmang va uni kattalar bilan ishlating.