Daryolari
O‘rta Osiyoda taxminan 12 ming daryo bor, ularning ko‘pchiligi tog‘larga to‘g‘ri keladi va faqat yirik daryolargina cho‘llarni kesib o‘tadi. Daryolar to‘yinish manbayiga qarab to‘rt guruhga bo‘linadi: muzlik va qor suvlaridan to‘yinadigan daryolar (Amudaryo, Zarafshon), qor va muzliklarning erishidan to‘yinadiganlar (Sirdaryo, Chirchiq), asosan mavsumiy qordan to‘yinadiganlar (Ohangaron, Qashqadaryo) hamda mavsumiy qor va yomg‘irdan to‘yinadigan kichik daryolar. Amudaryo — o‘lkaning eng sersuv daryosi: u Panj bilan Vaxshning qo‘shilishidan hosil bo‘lib, uzunligi (Panj boshlanishidan hisoblaganda) taxminan 2540 km. Sirdaryo — eng uzun daryo; Norin va Qoradaryoning qo‘shilishidan hosil bo‘lgan, Norin bilan birga uzunligi taxminan 3019 km. Ikkala daryo ham Pomir va Tyanshan qor-muzliklaridan suv olib, yozda sersuv bo‘ladi, so‘ngra tekislikda katta miqdorda sug‘orishga sarflanadi. Hozir ularning suvi Orol dengiziga to‘liq yetib bormaydi.
«Daryo kartochkalari»: har guruh bitta daryo (Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Chirchiq, Ili) uchun kartochka tayyorlaydi: manba, to‘yinish, yirik irmoq, quyilish joyi; so‘ng bir-biriga savol beradi.