O‘rta Osiyo xalqlarining yunon-makedon istilochilariga qarshi kurashi
O‘rta Osiyo jangchilari sovut va dubulg‘a kiyib, xanjar (akinak), jangovar oybolta (sagaris), nayza va kamon bilan qurollangan; ular otda ham, piyoda ham jang qilgan, shaharlar esa burjli devorlar va xandaqlar bilan himoyalangan. Makedoniyalik Aleksandr mil. avv. 336-yilda 20 yoshida podsho bo‘ldi, mil. avv. 334-yilda Sharqqa yurish boshladi va mil. avv. 330-yilda ahamoniylarning oxirgi shohi Doro III ni mag‘lub etdi. Keyin O‘rta Osiyoga kirdi: Baqtriya satrapi Bess qochdi, Aleksandr Baqtrani oldi, mil. avv. 329-yilda Amudaryodan o‘tib Maroqandani (Samarqand) egalladi va Sirdaryo bo‘yida Xo‘jand yaqinida Aleksandriya Esxata («Chekka Aleksandriya») qal’asini qurdi. Mahalliy xalqlar qarshilik ko‘rsatdi: qo‘zg‘olonga so‘g‘diy yo‘lboshchisi Spitaman boshchilik qildi, unga baqtriyaliklar va saklar qo‘shildi. Spitaman Zarafshon (Politimet) yonida makedonlarga pistirma qo‘yib, ularning otryadini yo‘q qildi, lekin mil. avv. 328-yilda yengilib, chekinganida o‘ldirildi. Aleksandr So‘g‘d qal’alarini oldi va so‘g‘d zodagoni Oksiartning qizi Ravshanakka uylandi (mil. avv. 327). Bosqin 3 yil davom etdi, katta talafot va vayronagarchilik keltirdi, Xorazm, Toshkent vohasi va Farg‘ona mustaqil qoldi. Keyinchalik hunarmandchilik va savdo tiklandi, mahalliy va yunon madaniyati qo‘shilib ketdi.
Bola velosipedga minishdan oldin dubulg‘a taqdi va oyoq-qo‘lini himoyalovchi taqinchalarni tekshirdi. Bir kattasi yiqilib tushsa, bosh va tizza shikastlanmasligini aytdi. Qadimgi jangchilar ham dubulg‘a va sovut kiygan, himoya uchun shu fikr ishlagan.
Quruvchi ish paytida dubulg‘a kiyadi, xavfsizlik inspektori himoya vositalarini tekshiradi, sport kiyimi dizayneri yengil va mustahkam himoya o‘ylab topadi.
Uyda himoya vazifasini bajaradigan buyumlarni (dubulg‘a, qo‘lqop, xavfsizlik kamari, poyabzal) sanab, har biri nimani himoya qilishini yozing.
«Qurollar»: bolalar qog‘ozdan akinak, sagaris va kamon rasmini chizib, ularni ishlatilishiga qarab guruhlaydi (yaqin / uzoq masofa).