Qadimgi Yunoniston madaniyati
Yunon shoiri Gomerga «Iliada» va «Odisseya» dostonlari mansub; ular Troya urushi haqidagi rivoyatlarga asoslangan. Rivoyatga ko‘ra, Troya podshosining o‘g‘li Paris Sparta podshosining rafiqasi Yelenani olib ketgan va yunonlar Troyaga qarshi urush boshlagan. «Iliada» urushning so‘nggi, o‘ninchi yili voqealarini hikoya qiladi, bosh qahramoni Axilles. Yog‘och ot haqidagi hiyla keyingi bayonlarda (jumladan, «Odisseya»da eslab o‘tiladi, to‘liq Vergiliyning «Eneida»sida bayon qilingan) ma’lum; «Troya oti» va «Axilles tovoni» iboralari bugun ham ishlatiladi. XIX asrda nemis olimi Genrix Shliman Turkiyadagi Hisorlik tepaligida qazish olib, Troya xarobalarini topdi. Yunonistonda teatr taxminan 2,5 ming yil avval paydo bo‘lgan; tomoshalar bayramlarda o‘tkazilgan, rollarni erkaklar niqoblar kiyib ijro etgan. Fojiali pyesalar tragediya (Sofokl — «Shoh Edip», «Antigona»), kulgili pyesalar komediya (Aristofan) deyilgan. Ibodatxonalar toshdan, mashhuri — Afinadagi Parfenon marmardan qurilgan. Haykaltarosh Fidiy Parfenon qurilishiga rahbarlik qilgan; uning Olimpiyadagi Zevs haykali dunyoning yetti mo‘jizasidan biri sanalgan.
Maktab bayramida drama to‘garagi avval kulgili, so‘ng g‘amgin spektakl qo‘ydi. Birinchisida tomoshabinlar kuldi, ikkinchisida jim qoldi; ikkala turi ham hayotning bir tomonini ko‘rsatdi. Qadimgi yunon teatrida ham ikki xil asar bo‘lgan: g‘amgin asarlar tragediya, kulgililari komediya deyilgan.
Aktyor sahnada rolni ijro etadi, dramaturg pyesa yozadi, rejissyor spektaklni tayyorlaydi.
Bilgan bitta kino yoki ertagingizni tanlab, u kulgilimi yoki g‘amginmi yozing va nega shunday ekanini bir gapda tushuntiring.
«Niqob teatri»: bolalar qog‘ozdan quvnoq va qayg‘uli niqob yasab, qisqa sahnani ijro etadi.