Yakuniy takrorlash
Qadimgi dunyo tarixini sanalar yordamida bir tizimga solish oson. Qadimgi Sharqda Mesopotamiyada shumerlar, Misrda fir’avnlar davlati vujudga kelgan; Bobil hukmdori Xammurapi mil. avv. 1792–1750-yillarda hukmronlik qilgan. Mil. avv. 776-yil — Olimpiya o‘yinlarining an’anaviy boshlanishi; 753 — Rimning an’anaviy asos solingan yili. Mil. avv. 539-yilda Kir II Bobilni egalladi, 530-yilda massagetlar bilan jangda halok bo‘ldi (To‘maris); 522 atrofida Frada qo‘zg‘oloni bo‘ldi. Mil. avv. 509 — Rimda respublika; 490 — Marafon, 480 — Fermopil va Salamin, 479 — Plateya janglari. Mil. avv. 334–323-yillar — Makedoniyalik Aleksandrning yurishlari va vafoti; 329–328 — Spitaman boshchiligidagi qarshilik. Mil. avv. II asrda Buyuk Ipak yo‘li shakllandi (Chjan Syan, taxminan 138-yil). Mil. avv. 140–130 yillarda yuechjilar Yunon-Baqtriyani bosib oldi; milodiy I asrda Kushon davlati tashkil topdi. Rim tarixida: 264–146 — Puni urushlari (216 Kann, 202 Zama, 146 Karfagen); 73–71 — Spartak qo‘zg‘oloni; 49 — Rubikon; 44 — Sezarning o‘limi; 31 — Aksiy; 27 — Avgust; 98 — Trayan; 313 — Milan farmoni; 330 — Konstantinopol; 395 — bo‘linish; 410 — Rimning talanishi; 476 — G‘arbiy Rimning oxiri. Sanalarni vaqt chizig‘ida joylashtirish ularni eslab qolishga yordam beradi.
Imtihon oldidan o‘quvchi har haftaning asosiy sanalarini bitta varaqqa ko‘chirdi va ularni do‘stiga ikki daqiqada tushuntirdi. Tushuntirayotib qaysi joyi bilmasligini sezdi. Takrorlash va boshqaga aytib berish eslab qolishning ishonchli yo‘li.
O‘qituvchi darsni tushuntirib o‘zi ham chuqurroq anglaydi, talaba imtihonga tayyorlanib qisqa konspekt yozadi, taqdimotchi mavzuni ketma-ketlikda aytadi.
Bugungi bitta darsni uch qatorda yozib, uni ikki daqiqada boshqa odamga tushuntiring va qaysi joyi qiyin bo‘lganini belgilang.
«Tarix zanjiri»: sinf o‘n ta sana kartochkasini to‘g‘ri tartibda saf qiladi va har biriga voqea aytadi.