Qadimgi Misrda din, piramidalar va mumiyolash

Din misrliklar kundalik hayotining ajralmas qismi bo‘lgan. Ular xudolar hayvon qiyofasida — mushuk, ho‘kiz, qo‘y, sher shaklida odamlar orasida yashaydi deb hisoblagan. Memfisning bosh xudosi Ptax bo‘lib, uning yerdagi timsoli — qora ho‘kiz Apis edi. Mil. avv. II ming yillikdan Fiva homiysi Amon va Quyosh xudosi Ra birlashib, Amon-Ra fir’avnlarning bosh ilohiga aylandi; fir’avnlar «Quyosh xudosining o‘g‘illari» deb hisoblangan. Xapi — Nil xudosi, Osiris — yerosti olamining xudosi, Isida — uning xotini, Tot — donishmandlik va oy xudosi, Anubis — marhumlar va mumiyolash xudosi, Xatxor — go‘zallik va musiqa ilohasi, Maat — haqiqat va adolat ilohasi. Rivoyatga ko‘ra Osiris xalqni dehqonchilikka o‘rgatgan; ukasi Set uni o‘ldirgan, Isida esa uni mumiyolab tiriltirgan. Kohinlar ibodatxonalarda marosimlar o‘tkazgan, xudolar va odamlar o‘rtasida vositachi edi, Nil toshqini va ekin muddatlarini aniq bilgan. Fir’avnlar ibodatxonalarga ko‘p yer va boylik hadya qilgan, shuning uchun kohinlar kuchli bo‘lgan.