☰ Mundarija · Tarix

Qadimgi dunyo tarixiga kirish. Tarixni o‘rganish manbalari

Darslar 1–2 · 2 ta dars · A. Sagdullayev, V. Kostetskiy. Tarix. Qadimgi dunyo, 6-sinf. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (tuzatilgan va to‘ldirilgan 5-nashr)
1

Kirish

Darslik: 5–7-betlar
MaqsadQadimgi dunyo tarixi qaysi davrni qamrab olishini, sivilizatsiya va yordamchi fanlar (arxeologiya, epigrafika, numizmatika) nimaligini tushunish.
Yangi so‘zlar
sivilizatsiya · civilizationarxeologiya · archaeologyepigrafika · epigraphy (study of inscriptions)numizmatika · numismatics (study of coins)
Tushuntirish

Qadimgi dunyo tarixi odam paydo bo‘lgan davrdan to milodiy 476-yilda G‘arbiy Rim imperiyasi qulaguniga qadar bo‘lgan voqealarni o‘z ichiga oladi. Olimlar shaharlar, yozuv va davlatlar vujudga kelgan va rivojlangan davrni ilk sivilizatsiya deb ataydilar. Dastlabki sivilizatsiyalar Qadimgi Sharqda, keyin Yunonistondagi Krit orolida paydo bo‘lgan; O‘zbekiston hududida ham qadimgi sivilizatsiya markazlari bo‘lgan. Qadimgi tarix arxeologik topilmalar va yozma manbalar asosida o‘rganiladi. Qadimiy bitiklarni epigrafika, tangalarni numizmatika fani o‘rganadi. Bu yilda siz Misr, Mesopotamiya, Hindiston, Xitoy, Yunoniston, Rim va O‘rta Osiyo tarixi bilan tanishasiz.

Namunalar
Misr piramidalari, Bobil, Moxenjodaro, Persepol — qadimgi sivilizatsiyalarning mashhur yodgorliklari.
Qadimgi yozuvli sopol parcha — epigrafika o‘rganadi; qadimgi tanga — numizmatika o‘rganadi.
Sinfda faoliyat

«Tarix burchagi»: o‘qituvchi tanga, sopol parchasi va yozuvli rasm ko‘rsatadi; bolalar ularni qaysi fan o‘rganishini topadi.

Mashq
1
Qadimgi dunyo tarixi qaysi yilgacha davom etadi?
2
Sivilizatsiyaning uchta asosiy belgisini ayting.
3
Tangalarni qaysi fan o‘rganadi, qadimiy bitiklarnichi?
4
Nima uchun qadimgi odamlar yaratgan narsalar bugun ham muhim?