ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarix

Qadimgi Italiya va Rimning vujudga kelishi

Darslar 38 · 1 ta dars · A. Sagdullayev, V. Kostetskiy. Tarix. Qadimgi dunyo, 6-sinf. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (tuzatilgan va to‘ldirilgan 5-nashr)
38

Qadimgi Italiya

Darslik: 145–147-betlar
MaqsadItaliyaning tabiati, etrusklar va Rimning asos solinishini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Apennin · Apenninesetrusklar · EtruscansRomul va Rem · Romulus and RemusTarkviniy Mag‘rur · Tarquin the Proud
Tushuntirish

Italiya O‘rtayer dengizining markaziy qismiga cho‘zilgan etik shaklidagi yarimorol bo‘lib, uni Apennin tog‘lari uzunasiga kesib o‘tadi. Iqlimi iliq, tuprog‘i unumdor, shu sababli dehqonchilik, uzumchilik va zaytunchilik rivojlangan. Mil. avv. I ming yillik boshlarida bu yerda lotinlar, etrusklar va boshqa qabilalar yashagan. Shimoliy-g‘arbdagi etrusklar o‘n ikkita shahar-davlat ittifoqini tuzgan, temir va mis qazigan, dengizda savdo qilgan; rimliklar ulardan ko‘p narsani, jumladan, ayrim marosim va qurilish usullarini o‘rgangan. «Italiya» nomining kelib chiqishi haqida turli taxminlar bor. Rim Tibr daryosi bo‘yidagi yetti tepalik atrofida paydo bo‘lgan; an’anaga ko‘ra, uni mil. avv. 753-yilda Romul asos solgan. Rivoyatga ko‘ra, Romul va uning egizagi Remni ona bo‘ri emizib boqqan; shu sababli Ona bo‘ri Rimning timsoliga aylangan. Rivoyat tarixiy hujjat emas, arxeologik izlar esa shaharning asta-sekin o‘sganini ko‘rsatadi. An’anaga ko‘ra, Rimda dastlab podsholar hukmronlik qilgan, ularning oxirgisi Tarkviniy Mag‘rur xalq noroziligi tufayli haydalgan va mil. avv. 509-yilda respublika e’lon qilingan.

TibrApenninEtruriyaRim
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Keksa qo‘shni hovli baland joyda ekanini, bahorgi sel suvlari esa pastdagi ko‘chalarni bosganini aytdi. Uyni qurgan kishilar yerning balandligini hisobga olgan. Rim ham Tiber bo‘yidagi tepaliklar atrofida paydo bo‘lgan; yerning tuzilishi odamlar qayerda qurishiga ta’sir qiladi.

Kim ishlatadi

Shahar rejalashtiruvchisi bino uchun xavfsiz joyni tanlaydi, geodezist yer balandligini o‘lchaydi, quruvchi poydevor uchun mos yerni aniqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Derazadan yoki hovlidan qarab, yomg‘ir yog‘sa suv qayoqqa oqishini taxmin qiling va yo‘nalishni qog‘ozda strelka bilan chizing.

Namunalar
mil. avv. 753Rim (an’anaviy)mil. avv. 509Respublika
Rim: Tibr bo‘yi → yetti tepalik → 753-yil (an’anaviy sana) → 509-yil respublika.
Etrusklar: 12 shahar-davlat ittifoqi, temir va mis, dengiz savdosi.
Sinfda faoliyat

«Ona bo‘ri»: bolalar rivoyatni 3 rasmda chizib, har birini bitta gap bilan izohlaydi.

Mashq
1
Italiya qanday joylashgan va uning tabiatida nima muhim?
2
Etrusklar kimlar edi?
3
Rim qachon va kim tomonidan asos solingan deb hisoblanadi?
4
Nima uchun Ona bo‘ri Rimning timsoli?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMutolaa burchagi uchun gilamHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →