ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarix

Qadimgi Rim madaniyati

Darslar 45 · 1 ta dars · A. Sagdullayev, V. Kostetskiy. Tarix. Qadimgi dunyo, 6-sinf. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (tuzatilgan va to‘ldirilgan 5-nashr)
45

Qadimgi Rim madaniyati

Darslik: 172–178-betlar
MaqsadRim madaniyati, ta’limi, me’morchiligi va xristianlikning paydo bo‘lishini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
termalar · public baths (thermae)beton · concretePanteon · PantheonYevangeliya · Gospel
Tushuntirish

Vaqt o‘tishi bilan rimliklar turmushi o‘zgardi: boylar villalarda, oddiy odamlar ko‘p qavatli uylarda yashagan. Poytaxtda arzon haq evaziga foydalaniladigan termalar — jamoat hammomlari bo‘lgan: ularda hovuz, sport zali va kutubxona ham bo‘lgan. Ta’lim pullik edi; badavlat oilalar bolalarni 6–7 yoshdan maktabga bergan. Bolalar mum qoplangan taxtachaga stil bilan yozgan. Yuqori bosqichda grammatika, tarix, geometriya, musiqa o‘qitilgan, siyosatchilar ritorika (notiqlik) o‘rgangan, yunon tiliga katta e’tibor berilgan. Rim me’morchiligi yo‘llar, akveduklar, amfiteatrlar, triumf arklari bilan mashhur. Rimliklar betondan foydalanib, ustunsiz gumbazlar qurgan: Panteon (barcha xudolar ibodatxonasi) shunday qurilgan va hozir ham turibdi. Kolizey ham saqlangan. Tit Liviy «Rim tarixi»ni, Plutarx sarkardalar tarjimai holini, Kvint Kursiy Ruf Aleksandr tarixini yozgan. Milodiy I asrda Rim hukmronligidagi Falastinda xristianlik paydo bo‘ldi. Uning asoschisi Iso Masih deb e’tirof etiladi; ta’limoti Yevangeliyada («Xushxabar») bayon etilgan. Rim noibi Pontiy Pilat davrida Iso xochga mixlangan (taxminan milodiy 30-yil). Xristianlar ko‘p marta ta’qib qilingan, ammo milodiy 313-yilda imperatorlar Konstantin va Likiniy chiqargan Milan farmoni xristianlikka erkin ibodat huquqini bergan.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab yig‘ilishidan oldin bir daqiqa gapirishi kerak bo‘lgan o‘quvchi maktab bog‘i haqida boshlanish gap, uchta fikr va yakun yozib, ikki marta mashq qildi. Tinglovchilar gapni oson kuzatdi va uchta fikrni eslab qoldi. Rimda ham siyosatchilar ritorikani, ya’ni ommaviy so‘zlash san’atini o‘rganganlar.

Kim ishlatadi

O‘qituvchi darsni tushunarli bayon qiladi, diktor yangiliklarni ravon o‘qiydi, advokat sudda ishni izchil bayon qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Yoqtirgan mashg‘ulotingiz haqida bir daqiqalik chiqish tayyorlang: bitta boshlanish gap, uchta fikr, bitta yakun. Uni biror kishiga ovoz chiqarib ayting.

Namunalar
Beton → ustunsiz gumbaz → Panteon.
Tarixchilar: Tit Liviy — Rim; Plutarx — sarkardalar; Kursiy Ruf — Aleksandr.
Sinfda faoliyat

«Barcha yo‘llar Rimga boradi»: bolalar maqolning ma’nosini xaritada yo‘llar chizib tushuntiradi.

Mashq
1
Termalar nima va nima uchun muhim?
2
Rim me’morchiligining asosiy yutug‘i nima?
3
Tit Liviy va Plutarx nimalar yozgan?
4
Milan farmoni (313) nimani o‘zgartirgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSahna gulchambarini ta’mirlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →