ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarix

Yunon polislari: Afina, Sparta va koloniyalar

Darslar 23–24 · 2 ta dars · A. Sagdullayev, V. Kostetskiy. Tarix. Qadimgi dunyo, 6-sinf. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (tuzatilgan va to‘ldirilgan 5-nashr)
24

Yunon koloniyalari

Darslik: 91–92-betlar
MaqsadBuyuk yunon koloniyalashtirishining sabablari, joylari va natijalarini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
koloniya · colonyellinlar · Hellenes (Greeks)varvarlar · “barbarians” (non-Greeks)alifbo · alphabet
Tushuntirish

Yunonistonda yer kam edi, ko‘p kishi zodagonlardan qarzdor bo‘lib qolgan yoki yerga ega bo‘lmagan. Ular yangi yerlarda omadini sinash uchun ketgan; jo‘nashdan oldin xudolarga qurbonlik qilib, vatan o‘chog‘idan olov olishgan. Mil. avv. VIII–VI asrlarda ko‘plab koloniyalar tashkil topdi — bu davr Buyuk yunon koloniyalashtirishi deyiladi. Yunonlar Sitsiliya va Janubiy Italiyaga, O‘rtayer va Qora dengiz sohillariga joylashgan; Qora dengiz bo‘yida Olviya, Xersones, Pantikapey kabi shaharlar vujudga keldi. Koloniyalar sekin-asta mustaqil shahar-davlatlarga aylangan, o‘z hokimi, qo‘shini, qonunlari va tangalari bo‘lgan, ammo ona shahar bilan aloqani saqlagan. Yunonlar o‘zini ellinlar, vatanini Ellada deb atagan; yunon bo‘lmagan xalqlarni «varvarlar» deyishgan. Koloniyalardan Elladaga g‘alla, metall va qullar keltirilgan, savdo va hunarmandchilik rivojlangan. Mil. avv. VIII asrda Finikiya alifbosi asosida yunon alifbosi tuzildi: u 24 harfdan iborat bo‘lib, unli harflar ham bor edi.

Hozirgi chegaralarOlbiyaXersonesPantikapeySirakuzaTarent (Italiya)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfga boshqa viloyatdan yangi o‘quvchi keldi va o‘z yurtidagi o‘yinni o‘rgatdi. Sinfdoshlar unga o‘z o‘yinlarini ko‘rsatdi. Ikki tomon ham bir-biridan nimadir o‘rgandi. Yunon mustamlakalari ham yangi yerlarda mustaqil shahar bo‘lib, ona shahar bilan aloqani saqlagan.

Kim ishlatadi

Ko‘chib kelgan odamlar yangi joyga yangi odat olib keladi, savdogar turli joylarni bog‘laydi, til o‘qituvchisi yangi kelganlarga tilni o‘rgatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Boshqa joyda o‘sgan bir kishidan (oiladan yoki qo‘shnidan) o‘sha joyning bitta o‘yini, qo‘shig‘i yoki odatini so‘rab, bir gap yozib qo‘ying.

Namunalar
Sabab → natija: yer yetishmasligi → ko‘chib ketish → koloniyalar → savdo va hunarmandchilik rivoji.
Qora dengiz koloniyalari: Olviya, Xersones, Pantikapey.
Sinfda faoliyat

«Koloniyaga yo‘l»: bolalar xaritada Yunonistondan Sitsiliya va Qora dengizgacha yo‘lni chizib, ko‘chib borgan yunon nomidan 3 gap aytadi.

Mashq
1
Yunon koloniyalari qaysi asrlarda tashkil topgan?
2
Qora dengiz bo‘yidagi yunon koloniyalaridan ikkitasini ayting.
3
Yunon alifbosi qaysi alifboga asoslangan va unda nechta harf bor edi?
4
Nima uchun koloniyalar yunon madaniyati va savdosini rivojlantirgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuproq qopi tokchagaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →