Amaliy mashg‘ulot. Hayvonlar sistematikasini o‘rganish
Hayvonlar sistematikasida taksonomik birliklar eng kattasidan kichigiga qarab shunday joylashadi: dunyo, tip, sinf, turkum, oila, urug‘, tur. Katta birlikda hayvonlar kam o‘xshash, kichik birlikda esa ko‘p o‘xshash bo‘ladi. Umurtqali hayvonlar (xordalilar tipi) beshta sinfga bo‘linadi: baliqlar, suvda va quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar. Hayvonning sistematik o‘rnini aniqlash uchun avval u qaysi tipga, so‘ng sinfga, turkumga va hokazoga mansubligini belgilaymiz. Masalan, Amudaryo foreli: hayvonot dunyosi, xordalilar tipi, shu’laqanotli baliqlar sinfi, losossimonlar turkumi, lososlar oilasi, losos urug‘i, Amudaryo foreli turi. Sistematika hayvonlar xilma-xilligini tushunishga yordam beradi.
O‘quvchi it va bo‘ri tishi, qulog‘i va ov qilish usuli jihatidan o‘xshash ekanini payqadi. Olimlar ularni bitta urug‘ga kiritadi, shu sababli ular juda yaqin. Tasniflash o‘xshashlik darajasini aytib berishga yordam beradi.
Zoolog hayvonning tabiatdagi o‘rnini belgilaydi, veterinar yaqin turlarning kasalliklarini taqqoslaydi, muzey xodimi namunalarni to‘g‘ri tartibda joylashtiradi.
Ko‘chada ko‘rgan ikkita qushni tanlang va ularning qaysi sinfga kirishini, farqini bir jumlada yozing.
Amaliy ish: sutemizuvchi hayvonlar rasmlari (mushuk, bo‘ri, ot, ko‘rshapalak, delfin) bilan ishlang. Har biri uchun tip va sinfni, so‘ng turkumini jadvalga yozing, o‘xshash va farqli belgilarni sanang (tana qoplami, yashash joyi, oziqlanishi). Xavfsizlik: faqat rasm va kartochkalar bilan ishlanadi; uy hayvonlariga tegilsa, qo‘lni sovunlab yuving; yovvoyi hayvonlarga yaqinlashmang.