Linzalar
Linza – bir yoki ikki tomoni sferik sirt bilan chegaralangan shaffof jism (shisha, plastmassa). O‘rtasi chetidan qalin linza qavariq, o‘rtasi chetidan yupqa linza botiq deyiladi. Qavariq linzaga parallel tushgan nurlar sinib, bir nuqtada (fokusda) yig‘iladi, shuning uchun u yig‘uvchi; botiq linza nurlarni sochadi, shuning uchun sochuvchi linza. Linzalar ko‘zoynak va kontakt linzalarda: yaqindan yaxshi ko‘rmaydigan (uzoqni ko‘ruvchi) odam qavariq, uzoqni yaxshi ko‘rmaydigan (yaqinni ko‘ruvchi) odam botiq linzali ko‘zoynak taqadi. Lupa – qavariq linza, uni jismga yaqin tutib, kattalashgan tasvir ko‘ramiz; mikroskop esa ikki linza tizimi (ob’ektiv va okulyar) bilan juda mayda jismlarni kattalashtiradi; umumiy kattalashtirish ob’ektiv va okulyar kattalashtirishlari ko‘paytmasiga teng. Kameralar va teleskoplarda ham linzalar bor; ko‘zimizdagi gavhar ham qavariq linza, tasvir to‘r pardada teskari hosil bo‘ladi va miya uni to‘g‘rilaydi. Suv tomchisi ham linza bo‘la oladi. Xavfsizlik: lupa Quyosh nurini yig‘ib qog‘ozni yoqishi va ko‘zni shikastlashi mumkin, shu sabab uni Quyoshga yo‘naltirmang.
Suv tomchisi linzasi: shaffof plastik varaq (fayl) ustiga mayda yozuvli qog‘oz qo‘yib, pipetka bilan bir tomchi suv tomizing, yozuv kattalashishini ko‘ring; tomchi kattaligini o‘zgartirib, taqqoslang. Barg tomirlarini ham ko‘ring. Xavfsizlik: linza yoki lupani Quyoshga qaratmang; shisha linzani tushirib yubormang; suvni to‘kmang.