ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi6-sinf · 30-hafta

Eski g‘ishtdan doira gulzor

🎯 Missiya: Maktab hovlisidagi doira gulzorning radiusi qancha bo‘lsin: 1, 1,5 yoki 2 m — va nega?

Dushanba

Sinf rahbariAprel — yashil hafta. Maktab hovlisida eski materialdan doira shaklidagi gulzor yasaymiz. Jamoa radiusini tanlasin: gulzor imkon qadar katta bo‘lsin.
AnvarHovlida qirqtacha eski g‘isht, yuzlab tosh, boshqa narsalar bor. «Qirqtacha» va «yuzlab» — lar.
ZarinaSanash: «qirq g‘isht» — , ot ko‘plik olmaydi. «Qirqta g‘isht» — , -ta qo‘shiladi. «Birinchi g‘isht» esa tartib son.
JasurSonlarning guruhlari: miqdor va tartib. Hovlini ham aylanib sanab chiqaylik!
Ona tili

Qulf 1: Yashil burchak missiyasi

Topshiriq: Qaysi biri chama son?

MalikaAt 4 p.m. yesterday I was sweeping the yard when I found a pile of old bricks. We can reuse them for the border!
AnvarWhat were you doing? — I was carrying them to the corner. We counted 40 bricks. Each brick is 25 cm long.
ZarinaThe three Rs: reduce, reuse, recycle. We reuse bricks and recycle paper. The prefix re- often means “again”: rewrite, reuse, recycle.
Jasur40 bricks · 25 cm = 1000 cm, that is 10 m. So the border can be at most 10 m long.
Ingliz tili

Qulf 2: Old bricks

Topshiriq: How long is the row of 40 bricks, 25 cm each?

🔑 Kalit: 40 ta eski g‘isht, har biri 25 sm: jami 10 m. Chegara (aylana) 10 m dan oshmasligi kerak.

Seshanba

Anvar C = 2πr, bunda π ≈ 3,14. Radius 1 m bo‘lsa, C = 2 · 3,14 · 1 = 6,28 m.
Malikar = 1,5 m: C = 2 · 3,14 · 1,5 = 9,42 m. r = 2 m: C = 2 · 3,14 · 2 = 12,56 m.
Zarina12,56 m — 10 m dan ko‘p: 2 m radius uchun 51 ta g‘isht kerak (1256 : 25 ≈ 50,2), bizda 40 ta.
Jasur1,5 m uchun 942 : 25 ≈ 37,7, ya’ni 38 ta g‘isht — yetadi!
Matematika

Qulf 3: Aylana uzunligi

Topshiriq: Radiusi 2 m bo‘lgan doiraning chegarasi qancha?

🔑 Kalit: Aylana uzunligi: r = 1 m — 6,28 m, r = 1,5 m — 9,42 m (38 g‘isht), r = 2 m — 12,56 m (51 g‘isht, yetmaydi).

MalikaTuproqqa kompost kerak: bizda 8 qop, har bir qop 1 m² ga yetadi. S = πr².
Anvarr = 1: S = 3,14 · 1 = 3,14 m². r = 1,5: S = 3,14 · 2,25 = 7,065 ≈ 7,07 m². r = 2: S = 3,14 · 4 = 12,56 m².
Jasur7,07 < 8 — 1,5 m radiusli gulzorga kompost yetadi. 12,56 > 8 — 2 m ga yetmaydi.
Matematika

Qulf 4: Doira yuzi

Topshiriq: r = 1,5 m bo‘lsa, doira yuzi taxminan qancha?

🔑 Kalit: Doira yuzi: r = 1,5 m — taxminan 7,07 m², 8 qop kompostga yetadi; r = 2 m — 12,56 m², yetmaydi.

Chorshanba

ZarinaHisobotga formulani Wordda yozamiz: Insert → Equation yoki Alt+=. ochiladi.
JasurDaraja uchun Structures bo‘limidan yuqori indeksni tanlayman: S = πr². Kataklar orasida Tab bilan o‘tiladi.
Anvar ham bor: S = 3,14 · 9/4. Muharrirdan chiqish uchun sahifaning bo‘sh joyini bosamiz.
Informatika

Qulf 5: Hisobot formulasi

Topshiriq: Formulalar muharririni qaysi tugmalar ochadi?

ZarinaGulzor o‘rtasiga ekamiz: beda, no‘xat. Ildizidagi havodagi azotni o‘simlik o‘zlashtiradigan moddaga aylantiradi.
AnvarNatijada tuproq azotga boyiydi. Gul — kapalaksimon: yuqorida «bayroq», yon tomonda ikkita «qanot», pastda «qayiq».
MalikaChetiga : oddiy gulxayri 10–40 cm. G‘o‘za ham shu oilada, mevasi — .
Botanika

Qulf 6: Beda va gulxayri

Topshiriq: Tugunak bakteriyalar tuproqni nimaga boyitadi?

🔑 Kalit: Burchoqdoshlar (beda, no‘xat) ildizidagi bakteriyalar tuproqni azotga boyitadi: gulzor o‘rtasiga shularni ekamiz.

JasurSug‘orish paytida shlangdan sepilgan suvda ko‘rindi. Quyosh orqamizda, yomg‘ir oldimizda bo‘lganda kamalak ko‘rinadi.
MalikaOq yorug‘lik da ga ajraladi: qizil eng kam, binafsha eng ko‘p sinadi.
Anvar o‘rtasida qalin, nurlarni fokusda yig‘adi; lupa shunday. nurni sochadi.
ZarinaIssiqda jismlar , sovuqda : shuning uchun relslar orasida tirqish qoldiriladi.
Tabiiy fanlar

Qulf 7: Linza, kamalak, kengayish

Topshiriq: Lupa qanday linza?

Payshanba

AnvarHovlidagi oynada o‘zimizni ko‘rdik: tasvir , to‘g‘ri va o‘zimizdek katta; oyna ortida biz turgan masofada.
JasurQavariq ko‘zgu mashinaning orqa oynasida: tasvir kichik, lekin ko‘rish maydoni keng.
MalikaLinzaning F = 0,5 m bo‘lsa, D = 1 : F = 2 dioptriya.
Fizika

Qulf 8: Ko‘zgu va linza

Topshiriq: F = 0,5 m linzaning optik kuchi qancha?

ZarinaGeografiya: Yevrosiyoda taxminan 5,5 mlrd odam yashaydi, bu Yer aholisining taxminan 70%i. O‘rtacha zichlik km² ga ~100 kishi.
AnvarShahar, dala, bog‘, kanal — lar. Bizning gulzor ham kichik antropogen kompleks!
JasurTarix: Rim respublikasida taxminan 300 a’zodan iborat edi. Har yili ikkita saylanardi. «veto» deb qarorni to‘xtata olardi.
MalikaShahar markazida bo‘lgan, suvni lar keltirgan.
GeografiyaTarix

Qulf 9: Aholi va Rim

Topshiriq: Rimda har yili nechta konsul saylangan?

ZarinaAdabiyot: Zulfiya she’rlari — «Bog‘lar qiyg‘os gulda», «Orqa tog‘». Bu yerda va tushunchalari bor. She’rni ko‘chirmaymiz, darslikda o‘qiymiz.
AnvarGulzorimiz ham ramz bo‘la oladi, lekin she’r mazmunini hisobotga yozmaymiz, faqat nomlarini.
MalikaRus tili: Н. И. Сладков (1920–1996), «Бюро лесных услуг». Yangi so‘zlar: «лес» — o‘rmon, «услуга» — xizmat.
AdabiyotRus tili

Qulf 10: Zulfiya va Sladkov

Topshiriq: Что такое «лес»?

Juma

Sinf rahbariJuma. Gulzor radiusi qancha bo‘lsin: 1, 1,5 yoki 2 m?
AnvarKalitlar: g‘ishtlar 10 m ni beradi. r = 2 m uchun 12,56 m kerak — yetmaydi. r = 1,5 m uchun 9,42 m, ya’ni 38 g‘isht.
JasurKompost: 8 qop. r = 1,5 m uchun 7,07 m² — yetadi. r = 1 m ham yetadi, lekin kichik.
ZarinaTanlov — r = 1,5 m! Ichida beda va no‘xat. 🌱
Missiya bajarildi: hisobotni yozdik.
Matematika

Qulf 11: Qaror

Topshiriq: Qaysi kalit r = 2 m ni rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 11 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliTabiiy fanlarInformatikaAdabiyotBotanikaFizikaGeografiyaRus tiliTarix

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Eski g‘ishtdan doira gulzor

40 ta eski g‘isht 10 m beradi. r = 1,5 m uchun aylana 9,42 m (38 g‘isht), yuzi taxminan 7,07 m², 8 qop kompostga yetadi. r = 2 m uchun aylana 12,56 m va yuz 12,56 m², ya’ni g‘isht ham, kompost ham yetmaydi. O‘rtasiga beda va no‘xat ekamiz.

— 6-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. 40 ta eski g‘isht, har biri 25 sm: jami 10 m. Chegara (aylana) 10 m dan oshmasligi kerak.
  2. Aylana uzunligi: r = 1 m — 6,28 m, r = 1,5 m — 9,42 m (38 g‘isht), r = 2 m — 12,56 m (51 g‘isht, yetmaydi).
  3. Doira yuzi: r = 1,5 m — taxminan 7,07 m², 8 qop kompostga yetadi; r = 2 m — 12,56 m², yetmaydi.
  4. Burchoqdoshlar (beda, no‘xat) ildizidagi bakteriyalar tuproqni azotga boyitadi: gulzor o‘rtasiga shularni ekamiz.

Yulduzli savollar

  1. r = 1 m bo‘lsa aylana uzunligi qancha (π ≈ 3,14)?

  2. Burchoqdoshlar tuproqni nima bilan boyitadi?

  3. O‘ylab ko‘r: 60 ta g‘isht bo‘lganida eng katta radius taxminan qancha bo‘lardi?

Hikoyadagi darslar