Tutash idishlar
Pastki qismlari o‘zaro tutashgan idishlar tutash idishlar deyiladi (choynak va uning jo‘mragi, U shaklidagi naycha). Qonun: har xil shakldagi tutash idishlarga bir jinsli suyuqlik quyilsa va suyuqlik tinch holatda bo‘lsa, barcha idishlarda suyuqlik sathi bir xil balandlikda turadi. Sababi: bir xil chuqurlikdagi bosim teng bo‘lishi kerak. Idishlar yuqoridan ochiq va bir xil havo bosimida bo‘lishi lozim. Turli suyuqliklar quyilsa (suv va moy), sathlar farqli bo‘ladi: zichlik katta suyuqlik ustuni past bo‘ladi: ρ1 × h1 = ρ2 × h2. Tutash idishlar qonuni qurilishda gorizontal tekis nuqtalarni belgilashda («suv sathi» shlangi), suv ta’minoti tizimida va suv minoralarida, kanallardagi shlyuzlarda, favvoralarda (bir sathdan pastroq sathga quvur bilan olib kelingan suv favvorada deyarli o‘sha sathgacha otiladi), choynak va qahvadonlarda qo‘llanadi. Qadimgi yunon Geron favvorasi ham shu qonunga asoslangan. Juda ingichka naychalarda sirt tarangligi tufayli sath farqi paydo bo‘lishi mumkin.
Quruvchilar ikki devorda bir xil balandlikni belgilash uchun shaffof shlangga suv to‘ldirib, uning ikki uchini devorlarga qo‘yadi. Shlangdagi suv ikkala uchda bir xil sathda turadi, shuning uchun belgilar aniq chiqadi. Bu tutash idishlar qonuni.
Quruvchi devor balandligini suv sathi bilan tekshiradi, santexnik quvurlarni tutash idish tamoyilida ulaydi, suv ta’minoti muhandisi minorani balandga qo‘yadi.
Daftaringizga ikki xil shakldagi idishni pastki qismidan quvur bilan ulangan holda chizing va ichiga suv soling. Chap idishga yana suv quysangiz, suv sathi ikkala idishda qayerda to‘xtashini chizing va do‘stingizga tushuntiring.
Suv sathi shlangi: shaffof 2 m li shlangning ikki uchiga ikkita shaffof stakan yoki quvur kiygizing, shlangni suv bilan to‘ldiring (havo pufakchalari qolmasin). Bir uchini devorda belgilangan nuqta yoniga qo‘ying va ikkinchi uchini 3–4 m naridagi devorga olib borib suv sathini belgilang: ikki belgi bir xil balandlikda. Xavfsizlik: suvni to‘kmang; shlangni ichmang yoki og‘izda so‘rmang; stulga chiqqanda kattalardan yordam so‘rang.