🎯 Missiya: Qo‘shni amaki uchun 12 m to‘rdan qaysi uchburchak gulzor rejasi — A, B yoki C — eng yaxshi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
M
MalikaQo‘shni amaki bog‘iga atirgul ekmoqchi, lekin to‘rni qanday qo‘yishni bilmaydi. Yordam so‘radi.
S
Sinf rahbariYaxshi missiya! Uchburchak shaklidagi gulzor: to‘r 12 m. Qaysi reja eng yaxshi — jamoa tavsiya qilsin.
Z
ZarinaAtirgul tasvirida : rang — qizg‘ish; ta’m — sal nordon; hid — xushbo‘y; o‘lcham — katta.
A
Anvar«Qizg‘ish» va «sal nordon» — : belgi bor, lekin kuchsiz. «Sal», «biroz», «picha» oldidan qo‘yiladi, -ish/-imtir esa rang so‘zlariga qo‘shiladi.
Ona tili
🔒Qulf 1: Qo‘shnining iltimosi
Topshiriq: Qaysi ibora ozaytirma darajada?
J
JasurUch rejani chizdik. Uchala tomonlar yig‘indisi — — 12 m: A — 3, 4, 5 m; B — 2, 3, 7 m; C — 4, 4, 4 m.
M
MalikaUchburchakda har bir tomon qolgan ikkitasining yig‘indisidan kichik bo‘lishi kerak. B da 2 + 3 = 5 < 7 — bunday uchburchak chizilmaydi!
A
AnvarA — to‘g‘ri burchakli: katetlar 3 va 4, 5. C — (hatto teng tomonli). Burchaklar yig‘indisi 180°.
Matematika
🔒Qulf 2: Uchburchak mumkinmi?
Topshiriq: Nega B reja bo‘lishi mumkin emas?
🔑 Kalit: B reja (2, 3, 7 m) mumkin emas: 2 + 3 < 7. A va C qoladi, ikkalasining perimetri 12 m.
Seshanba
M
MalikaGulzor yuzi uchun: S = ½ · asos · balandlik. A da katetlar 3 va 4: S = ½ · 3 · 4 = 6 m².
A
AnvarC da asos 4 m, balandlik taxminan 3,46 m: S = ½ · 4 · 3,46 ≈ 6,9 m².
Z
ZarinaPerimetr bir xil, 12 m, lekin yuz farq qiladi: C da taxminan 1 m² ko‘p. Amaki katta gulzor xohlaydi.
Matematika
🔒Qulf 3: Qaysi gulzor katta?
Topshiriq: C ning yuzi A nikidan taxminan qancha ko‘p?
🔑 Kalit: Yuzlar: A — ½·3·4 = 6 m², C — ½·4·3,46 ≈ 6,9 m². Perimetr ikkalasida 12 m.
J
JasurGulzorning uchala burchagi bir sathda bo‘lishi kerak, aks holda suv bir chetga oqib ketadi. Buning uchun .
A
AnvarBu qonuni: bir xil suyuqlik hamma idishda bir sathda turadi, chunki bir chuqurlikda bosim teng.
M
MalikaShlang uchlarini ochiq qoldiramiz va suv sathini qoziqlarga belgilaymiz. Bu belgilar bir xil balandlikda.
Z
ZarinaFizika mashg‘ulotida yog‘ va suv: yog‘ yengil, shuning uchun ustuni baland. Kema ham tufayli cho‘kmaydi.
Tabiiy fanlar
🔒Qulf 4: Suv sathi shlangi
Topshiriq: Suv sathi shlangi qaysi qonunga asoslangan?
🔑 Kalit: Suv sathi shlangi tutash idishlar qonuniga asoslangan: u uchta qoziqni bir balandlikda belgilaydi.
Chorshanba
M
MalikaAtirgul quyoshni sevadi. Devor soya tashlaydi: yorug‘lik to‘g‘ri chiziq bo‘ylab yuradi, devor orqasida , chetida bor.
A
AnvarErtalab va kechqurun soya uzun, tushda eng qisqa. Tushda Quyosh janubda bo‘ladi, devor soyasi shimolga tushadi.
J
JasurDemak, gulzor devorning janub tomonida bo‘lsin: tushda ham yorug‘ qoladi.
Z
ZarinaSoyaga o‘xshash hodisa: Oy yangi bo‘lganda, to‘lin oyda bo‘ladi.
Fizika
🔒Qulf 5: Soya va tutilish
Topshiriq: Gulzor devorning qaysi tomonida bo‘lsin?
🔑 Kalit: Devor soyasi tushda qisqa va shimolga tushadi: atirgullar devorning janub tomonida yaxshi yoritiladi.
Z
ZarinaAtirgul va na’matak — oilasidan. Gulida 5 ta kosacha barg, 5 ta gultoj barg va ko‘p changchi bor.
M
MalikaBu oilada olma va nok ham bor, shaftoli va o‘rik — . Qulupnayning «mevasi» aslida go‘shtdor guldon.
A
AnvarNa’matakning qizil mevasi — , C vitaminiga boy. Tikanli buta, 2–3 m.
Botanika
🔒Qulf 6: Ra’nodoshlar
Topshiriq: Qaysi o‘simlik ra’nodoshlardan?
J
JasurAmaki uchun taxtacha chop etamiz. Sarlavhani bilan yozaylik: Insert → WordArt, uslub tanlaymiz.
Z
ZarinaMatn maydoniga «Atirgul bog‘i» yozdim. Shape Format bo‘limida Text Fill — rang, Text Effects — soya va yog‘du.
A
AnvarTransform bilan yozuvni yoyga egish mumkin. Lekin bezak me’yorida: effektlar ko‘p bo‘lsa, o‘qish qiyin.
Informatika
🔒Qulf 7: Gulzor taxtachasi
Topshiriq: WordArt qaysi yorliqdagi tugma orqali qo‘shiladi?
Payshanba
Z
ZarinaOur neighbour asks: “Is it a good place for roses?” We need the climate, not today’s weather.
M
MalikaWeather is what the air is like today. Climate is the usual weather of a place over many years. In Tashkent the average July temperature is about 27–28 °C.
A
AnvarThe climate of Uzbekistan is hot and dry in summer. So: “Don’t leave the tap running! Water the garden in the evening!”
J
JasurWe should save water. The Aral Sea became smaller because much of the river water was used for the fields.
Ingliz tili
🔒Qulf 8: Weather or climate?
Topshiriq: What is climate?
J
JasurGeografiya: Yevrosiyoning eng uzun daryosi — Yanszi (~6300 km). Yevropada — Volga (3530 km). Amudaryo va Sirdaryo ichki havzaga kiradi.
A
AnvarMo‘tadil mintaqada tayga — eng katta zona. Tundrada iyulning o‘rtacha harorati +10 °C dan oshmaydi.
Z
ZarinaTarix: mil. avv. 2-asrda shakllangan. Taxminan 138-yilda elchi Farg‘ona va Baqtriyaga borgan. Nomni 1877-yilda Rixtgofen bergan.
GeografiyaTarix
🔒Qulf 9: Daryolar va yo‘llar
Topshiriq: «Ipak yo‘li» nomini kim bergan?
M
MalikaAdabiyot: Abay Qo‘nonboyev (1845–1904) — qozoq shoiri va ma’rifatparvari. Haqiqiy ismi Ibrohim, «Abay» — i.
A
AnvarU og‘zaki larni yozma adabiyotga olib kirgan. Nasriy asari — «Nasihatlar». Mazmunini hozir aytmaymiz.
Z
ZarinaRus tili: Л. Н. Толстой (1828–1910) — «Прыжок», И. С. Никитин (1824–1861) — she’r. Darslikda o‘qiymiz; qissaning qismlari: завязка, кульминация, развязка.
AdabiyotRus tili
🔒Qulf 10: Shoirlar va yozuvchilar
Topshiriq: Кто написал «Прыжок»?
Juma
S
Sinf rahbariJuma. Amakiga qaysi rejani tavsiya qilamiz — A, B yoki C?
A
AnvarB ni chizib bo‘lmaydi: 2 + 3 < 7. A da yuz 6 m², C da taxminan 6,9 m². Perimetr ikkalasida 12 m.
J
JasurUchta qoziqni suv shlangi bilan bir balandlikda qo‘yamiz va gulzorni devorning janubiga joylaymiz.
Z
ZarinaTanlov — C, taxminan 6,9 m² li teng tomonli gulzor! 🌹
Siz
Missiya bajarildi: hisobotni yozdik.
Matematika
🔒Qulf 11: Qaror
Topshiriq: Qaysi kalit A va C ni solishtirishga imkon berdi?
To‘r 12 m edi. B reja (2, 3, 7 m) mumkin emas, chunki 2 + 3 < 7. A ning yuzi ½·3·4 = 6 m², C ning yuzi ½·4·3,46 ≈ 6,9 m². Burchaklarni suv shlangi bilan bir sathga keltiramiz, gulzorni devorning janub tomoniga qo‘yamiz. Tavsiyamiz — C.
— 6-B jamoa
Topilgan kalitlar
B reja (2, 3, 7 m) mumkin emas: 2 + 3 < 7. A va C qoladi, ikkalasining perimetri 12 m.
Yuzlar: A — ½·3·4 = 6 m², C — ½·4·3,46 ≈ 6,9 m². Perimetr ikkalasida 12 m.
Suv sathi shlangi tutash idishlar qonuniga asoslangan: u uchta qoziqni bir balandlikda belgilaydi.
Devor soyasi tushda qisqa va shimolga tushadi: atirgullar devorning janub tomonida yaxshi yoritiladi.
Yulduzli savollar
Perimetri 12 m, tomonlari 4, 4 va 4 m uchburchak mumkinmi?
Suv sathi shlangi nimani belgilaydi?
O‘ylab ko‘r: tomonlari 3, 4, 5 m uchburchakda eng uzun tomonga tushirilgan balandlik katetdan kichikmi?