Mamlakatimizdagi mashhur tabiiy obyektlar
Tabiat yodgorliklari – betakror, noyob, go‘zal va ilmiy ahamiyatga ega tabiiy obyektlar: g‘orlar, sharsharalar, buloqlar, ulkan qadimiy daraxtlar, ko‘llar. Ular davlat himoyasida. Surxondaryodagi Boysun tog‘larida joylashgan Teshiktosh g‘origa qadimgi odamlarning mehnat qurollari va qadimgi hayvonlarning suyaklari topilgan; bu yerda 1938-yilda qadimgi bola – neandertal skeleti ham topilgan. Sayrob qishlog‘idagi chinor taxminan 900 yoshda va uning kovagidan qadim zamonda xona sifatida foydalanilgan. Paltov vodiysi (Toshkent viloyati) sharshara va g‘orlari, Ugom-Chatqol tabiat bog‘idagi Urung‘och ko‘llari ham mashhur. Buloq – yer ostidagi suv yer yuziga o‘zi chiqib turgan joy: yomg‘ir va qor suvi tog‘ jinslariga singib, yer ostida to‘planib, yoriq yoki qiyalik joyda yuzaga chiqadi. G‘orlarda xavf ko‘p: o‘qituvchi yoki mutaxassis bilan boring, tabiatni ifloslantirmang va hech narsani buzmang.
| Yodgorlik | Qayerda, nima bilan mashhur |
|---|---|
| Teshiktosh g‘ori | Boysun tog‘lari (Surxondaryo): qadimgi qurollar, 1938-yilda neandertal bola skeleti |
| Sayrob chinori | taxminan 900 yoshda |
| Paltov vodiysi | sharshara va g‘orlar (Toshkent viloyati) |
| Urung‘och ko‘llari | Ugom-Chatqol tabiat bog‘i |
Qo‘riqlanadigan tabiat obyekti yonida sayyohlar yo‘riqnomasi: axlatni o‘zi bilan olib ketish, daraxtga ism o‘yib yozmaslik, belgilangan yo‘ldan yurish. Bunday oddiy qoidalar yuz yillar turgan obyektlarni kelajak avlodlarga saqlab qoladi.
Qo‘riqchi tabiat obyektini muhofaza qiladi, sayyohlarga qoidalarni tushuntiradi, arxeolog va biolog qadimiy joylarni ilmiy o‘rganadi.
Keyingi sayrda o‘z axlatingizni sumkaga solib uyga olib keling va o‘sha joyni kelganingizdagidek qoldiring.
Mini-loyiha: bitta tabiat yodgorligini tanlab (internet yoki darslikdan), uning joylashuvi, nima uchun noyobligi va qanday asrash kerakligini ko‘rsatuvchi qisqa plakat yoki xarita belgisi tayyorlang. Xavfsizlik: g‘or, jar yoki daryo bo‘yida kattalarsiz sayr qilmang; yodgorlikka yozuv yozmang, daraxtlarga zarar yetkazmang, chiqindi qoldirmang.