A. P. Chexov. «Ванька»
Anton Pavlovich Chexov (1860–1904) — buyuk rus yozuvchisi va dramaturgi. «Ванька» (1886) hikoyasida to‘qqiz yoshli Vanka Jukov Moskvada etikdo‘z Alyaxin qo‘lida shogird. Rojdestvo kechasi hamma cherkovga ketganda u kechani bobosiga xat yozishga bag‘ishlaydi. Xatda Vanka yomon yashashini yozadi: ovqat yo‘q, uni urishadi, bolani tebratgani uchun uxlay olmaydi. U bobosidan o‘zini qishloqqa olib ketishni so‘raydi. Vanka qishloqdagi baxtli kunlarni, bobosi va it Vyunni eslaydi. Hikoyaning fojiasi: bola konvertga «На деревню дедушке» deb yozadi, aniq manzil yo‘q, shuning uchun xat adresatga yetib bormaydi. Biroq u shirin orzu bilan uxlaydi. Chexov bu kontrast (qishloqdagi baxt — shahardagi qiyinchilik; umid — hech narsa) orqali bolaning yolg‘izligini, jamiyatdagi adolatsizlikni ko‘rsatadi.
O‘quvchi rus tilida gapiradigan o‘qituvchiga qog‘ozga qisqa minnatdorchilik yozadi va «Здравствуйте» deb boshlaydi. O‘qituvchi xatni hurmat bilan o‘qiydi. To‘g‘ri boshlanish xatni iliq qildi.
Kotib, diplomat va ma’mur rasmiy xatlarni rus tilida odob bilan boshlaydi va tugatadi.
Qog‘ozga rus tilida salomlashuv so‘zi bilan boshlanadigan bitta qisqa xabar yozing.
«Vankaga xat». O‘quvchilar Vankaga javob xatini yozadi (3–4 gap): «Дорогой Ваня! …». Keyin sinf nima uchun haqiqiy xat yetib bormasligini muhokama qiladi.