ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Nekrasov va Surikov she’rlari

Darslar 34–35 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
35

I. Z. Surikov. «В ночном»

Darslik, 135-bet
MaqsadI. Z. Surikovning «В ночном» she’ridan parchani o‘qish, tun manzarasini va bolalar tuyg‘usini (qo‘rquv va hayrat) tasvirlash.
Yangi so‘zlar
tungi o‘tloq (ot boqish) · ночноеolov · костёр, огонёкmomaqaldiroq yaltirashi · зарницыjodugar · ведьма
Tushuntirish

Ivan Zaxarovich Surikov (1841–1880) — oddiy odamlarning hayoti haqida yozgan rus shoiri. «В ночном» she’ridan parcha yozgi qishloq kechasini tasvirlaydi. «Ночное» — qishloq bolalarining kechasi otlarni o‘tloqqa haydab, boqishi. She’rda asta-sekin qorong‘ilashadi, qushlar sukut saqlaydi, uzoqda zarnitsa («яркие вспышки») yaltiraydi. Chalinayotgan qo‘ng‘iroq va otning pishillashi sukunatni buzadi. Bolalar buvilarning ertaklarini eslaydi: supurgi bilan uchayotgan jodugar, o‘rmon ustida uchayotgan leshiy, qanotli ilon. Tun manzarasi shunday fantastik bo‘lib ketadi. Bolalar qo‘rqib, yong‘in yoqadi, olov esa qorong‘ilikni yoritadi. She’rda haqiqiy manzara va xayol aralashadi — bu ertak va hayot chegarasidagi bolalik tuyg‘usi. Ovoz tasvirlari («звукопись») she’rga jonli ohang beradi.

Haqiqiy tunErtak obrazlaridala,otlar,zulmatqo‘rqinchliertaklarxayol
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab hovlisida kechqurun o‘tadigan tadbirda bolalar osmonga qaraydi. Biri rus tilida «спокойно» va «безлюдно» deb his qilganini aytadi. Boshqalar so‘zlarni takrorlaydi.

Kim ishlatadi

Gid, yozuvchi va fotograf manzarani qisqa so‘zlar bilan tasvirlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Kech bo‘lganda deraza oldidan qarab, ko‘rgan uchta narsangizni rus tilida bitta so‘z bilan ayting.

Namunalar
«Ночь у костра» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «Наступил вечер, и в поле стало тихо. Мальчики пасли лошадей и сидели у костра. Они вспомнили страшные сказки: про ведьму на метле, про лешего и про огненного змея. Темнота казалась живой, и ребята придвинулись ближе к огню. Костёр трещал и освещал поле далеко-далеко.»
Lug‘at: «леший» — o‘rmon ruhi, «ведьма» — jodugar, «боязно» = «страшно», «пляска» = «танец». Sifatlar: «косматый» (paxmoq), «крылатый» (qanotli).
Sinfda faoliyat

«Tungi o‘tloq». Sinf sukut bilan o‘tiradi. O‘qituvchi she’rni sekin, qorong‘i kayfiyatda o‘qiydi, o‘quvchilar eshitgan tovushlarni (qo‘ng‘iroq, ot, shamol) chizadi yoki aytadi.

Mashq
1
«Ночное» nima?
2
Bolalar qanday ertak obrazlarini eslaydi?
3
Bolalar qo‘rqqanda nima qiladi?
4
Nega she’rda haqiqiy tun va ertak obrazlari aralashadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQulf reklamasini tekshiramizHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →